II KTZ ruszył
/Odkrywka "Szczerców" - kontynuacja/

Odkrywka "Szczerców", mimo że już minęły ponad 2 lata od jej uruchomienia, jest nadal i jeszcze długo będzie pierwszoplanowym zadaniem inwestycyjnym BOT KWB Bełchatów SA. Okoliczności, które temu towarzyszą mają sporo cech wspólnych z tymi sprzed 25 lat, kiedy udostępniano pole "Bełchatów" - jednak różnic można dopatrzyć się znacznie więcej. Do najważniejszych (z punktu widzenia Spółki) należy zaliczyć przede wszystkim sposób finansowania inwestycji oraz bazę materialną i ludzką, której bełchatowska Kopalnia przez te lata się dorobiła. Zmodernizowane maszyny, zdobyte przez załogę doświadczenie oraz wdrażane nowe rozwiązania i technologie to składowe powstającej na miarę XXI wieku odkrywki. Aby to było w pełni możliwe musi ona sprostać przede wszystkim wyzwaniom ekonomicznym, będącym dzisiaj głównym kryterium oceny na rynku rosnącej konkurencji. Nietrudno się domyślić, że w warunkach trwającej kilka lat inwestycji czas jest podstawową zmienną, od której zależeć będzie jej sukces. Dopóki pierwszy węgiel nie dotrze przenośnikami do - nie tak bliskiej, jak to było wcześniej - elektrowni, nowoczesna i sprawna, ale przysparzająca coraz więcej kosztów odkrywka nadal będzie jedynie inwestycją.

Harmonogram jej realizacji, przyjęty przez Zarząd Kopalni kilka lat wcześniej, zakłada, że udostępnienie pokładu węgla ma nastąpić nie później niż w 2008 roku. Będzie to możliwe dopiero po uruchomieniu V układu KTZ. Dlatego też rozruch w odkrywce "Szczerców" II ciągu technologicznego był ważny dla wszystkich zatrudnionych w BOT KWB Bełchatów SA.

31 marca 2005 r. był dniem, w którym bez okolicznościowych uroczystości, koparka K-41 podała pierwsze metry nadkładowego urobku na przenośnik K-201. Nowo otwarty poziom znajduje się na rzędnej +127, czyli ok. 50 m poniżej powierzchni terenu i w dużej części został udostępniony techniką podsiębiernego kopania (z odwróconymi na kole czerpakami). Zadanie nie było łatwe, gdyż mimo znacznego wyprzedzenia głównym systemem odwodnienia, napotkane wody resztkowe znacznie utrudniły ostatnią fazę odsłaniania terenu pod przyszłe przenośniki.

Składający się z 8 przenośników ciąg technologiczny B-2250 ma długość ponad 6,7 km o łącznym tonażu konstrukcji ponad 11 tysięcy ton. Ponieważ ich przepustowość pozwala na przeniesienie urobku z wydajnością do 15 tys. m3/h nie powinny ograniczać pracy koparki nawet w najlepszych warunkach geologicznych. Wszystkie przenośniki zostały zbudowane lub wyremontowane przez podmioty podległe BOT KWB Bełchatów SA: ZPR, ZRIB, ZSTiT, RAMB, BETRANS i BEWA. Nowoczesne rozwiązania elektryczne i automatyczne umożliwiają stabilną, o dużym stopniu niezawodności i niewymagającą stałej obsługi pracę urządzeń tworzących ciąg transportowy. Ich budowa stanowiła również ostatni etap w tworzeniu rozdzielni nadkładu, co umożliwiło dowolne i pożądane z górniczego punktu widzenia dysponowanie urobkiem z wkopu. Uruchomienie takiego "skrzyżowania" połączeń, przy złożonej strukturze geologicznej "Szczercowa", ułatwia rozwiązywanie problemów towarzyszących budowie zwałowiska zewnętrznego.

55 mln m3 to kubatura wyrastającej 30 m ponad rzędne terenu i zajmującej powierzchnię ok. 2,8 km2 góry, będącej tymczasowym miejscem składowania nadkładu z odkrywki "Szczerców". Trzy tygodnie przed oficjalnym uruchomieniem pierwsze metry urobku zaczęły budować kolejne piętro zwałowiska. Maszyną ukrywającą się za ostatnią literą skrótu KTZ jest zwałowarka ZGOT 15400, w pełni produkt polski, z roboczym symbolem Z-100. Jej budowa, rozpoczęta blisko 3 lata wcześniej, zainicjowała przygotowania do uruchomienia II układu. Ponieważ maszyna była już gotowa do pracy latem ubiegłego roku, można ją było wykorzystać jako "zmienniczkę" dla pracującej na i KTZ zwałowarki Z-96.

Cechą charakterystyczną ciągów technologicznych w "Szczercowie" jest ich wysoki poziom w zakresie wizualizacji i sterowania. Funkcjonujący tam od początku system telemetryczny umożliwia prawidłową komunikację z Centrum Operatywnego Kierowania Ruchem oraz zdalne sterowanie pracą przenośników przez dyspozytorów. Na dzień dzisiejszy jedyną czynnością wymagającą obecności operatora na stacji napędowej jest rewersja przenośnika na rozdzielni nadkładu. Ten poziom nowoczesności wymaga wysokiej sprawności i niezawodności wszystkich elementów urządzeń. Jego budowanie stanowi część przyjętego przez Kopalnię programu i jest niezbędne w celu sprostania stawianym celom ekonomicznym.

Mówiąc o sprawach ważnych należy podkreślić coś, co jest może najistotniejsze w temacie poświęconym uruchomieniu II KTZ. Jego budowa, doprowadzenie do sprawnego uruchomienia i dalsza eksploatacja możliwa była dzięki pracy wszystkich służb ruchowych pionu Dyrektora Górniczego. Ponieważ działo się to przy jednoczesnym prowadzeniu eksploatacji i ciągu technologicznego, budowa tras przenośników, roboty wulkanizacyjne, transport maszyn podstawowych oraz prace rozruchowe musiały być prowadzone przy intensywnym wykorzystaniu wszystkich będących w dyspozycji rezerw. Dotrzymanie przyjętego terminu uruchomienia całego nowego ciągu technologicznego jest zasługą górników, mechaników, elektryków, automatyków i wszystkich innych zatrudnionych w pionie DG.

Już wkrótce ruszy kolejny, III układ KTZ. Harmonogram zakłada, że rozpocznie on pracę we wrześniu 2006 r. Równocześnie trwać będą prace nad budową składowiska surowców towarzyszących oraz tras przenośników nadkładowych i węglowych, łączących odkrywki Pola Szczerców z odkrywką Pola Bełchatów. To ostatnie jest kolejnym wyzwaniem, przede wszystkim dla projektantów i konstruktorów, gdyż przyjęte dzisiaj rozwiązania będą skutkowały przez następne 30 lat. Należy się cieszyć, że mimo początkowych trudności nowa odkrywka BOT KWB Bełchatów SA rozwija się planowo. Jej obecna powierzchnia - ponad 185 ha - z dnia na dzień będzie się zwiększać.