 |
 |
 |
Wtorek 7.02.2012 - Romualda, Ryszarda, Sulisława |
||
| szukaj na stronach > |  |
|
 |
POLSKI WĘGIEL BRUNATNY - EURACOAL 2004 rok Po górniczym Kongresie w Bełchatowie 60 lat Fabryki Maszyn i Urządzeń FAMAK S.A. w Kluczborku Technika urządzeń dźwigowo-transportowych 60 lat tradycji - najnowsze osiągnięcia Odkrywka "Drzewce" - najmłodsza i najnowocześniejsza w konińskim zagłębiu węglowym Projektowanie i budowa Kopalni Węgla Brunatnego "Legnica" Polskie Górnictwo Węgla Brunatnego - pierwsze półrocze 2005 roku |
Pierwsze miejsce w zużyciu energii zajmują paliwa stałe. Ich łączny udział w całkowitym zużyciu wyniósł w 2004 roku 64,1% i wzrósł do 66,9% w 1. kwartale 2005 r. Nadal dominuje udział węgla kamiennego. Zużycie węgla brunatnego w całkowitym zużyciu energii pierwotnej wynosił w 2004 r. 13,6% i zmniejszył się do 12,8% w 1. kwartale 2005 r. Dość widocznie zwiększa się zużycie gazu ziemnego. W 2004 roku zużycie zwiększyło się o 5,7% licząc do poprzedniego okresu, a w 1. kw. 2005 r. wzrosło o 9,6% w stosunku do 1. kw. 2004 r. Zauważalny w ostatnich okresach staje się wzrostowy udział energii odnawialnej, w tym energii wiatrowej i biomasy, oraz drewna spalanego w elektrowniach na węglu kamiennym. Tabela 2. Zużycie energii pierwotnej w Polsce.
*) tona węgla ekwiwalentnego = 29,3GJ Wydobycie węgla brunatnegoTabela 3. Wydobycie i sprzedaż węgla brunatnego w 1. półroczu 2004/2005.
W pierwszym półroczu 2005 roku kopalnie węgla brunatnego wydobyły łącznie 30,3 mln ton węgla, tj. o 0,6% mniej niż w tym samym okresie ubiegłego roku. Z ogólnej ilości wydobytego węgla elektrownie odebrały 30 mln ton, co stanowi 98,9%. Pozostała reszta w postaci węgla sortowanego przeznaczana jest na własne potrzeby kopalń i na zaopatrzenie rynku lokalnego. Mniejsze niż w ubiegłym roku wydobycie węgla jest następstwem niższego zapotrzebowania elektrowni na paliwo. Dostawy węgla do elektrowni były w 1. półroczu 2005 r. niższe o 0,3 mln ton, czyli o 1,1%, a główną przyczyną tego stanu były niewątpliwie łagodne warunki klimatyczne. Znajduje to potwierdzenie w generalnie mniejszej ilości wytworzonej energii elektrycznej w kraju za okres pierwszego półrocza 2005 r. Warto dodać, że pomimo mniejszego w omawianym okresie zapotrzebowania na energię elektryczną, udział węgla brunatnego w produkcji energii elektrycznej był w tym czasie o blisko 3% większy niż rok temu. Wielkość dostaw węgla do poszczególnych elektrowni była zróżnicowana, co dla kopalń bezpośrednio zależnych od bieżącego zapotrzebowania elektrowni, ma wpływ na poziom wydobycia węgla. Kopalnia "Adamów" SA w 1. półroczu 2005 r.
dostarczyła do Elektrowni "Adamów" SA 2.162 tys. ton węgla, tj.
o 3,1% więcej niż BOT KWB Bełchatów SA zaopatrująca pobliską BOT Elektrownię Bełchatów SA dostarczyła w 1. półroczu 2005 r. 17.439 tys. ton węgla, tj. o 1,8% mniej niż w pierwszym półroczu ubiegłego roku. Na pogorszenie wyników wpłynęło zmniejszone zapotrzebowanie elektrowni w pierwszym kwartale br., kiedy to dostawy węgla, w porównaniu z analogicznym okresem 2004, były o 321 tys. ton mniejsze. Znacznie gorsze wyniki sprzedaży węgla ma Kopalnia "Konin" SA zaopatrująca elektrownie "Pątnów" i "Konin". W pierwszym półroczu elektrownie odebrały łącznie 4.740 tys. ton węgla, czyli o 686 tys. ton mniej niż w 1. półroczu 2004 r. Na złym wyniku zaważył głównie pierwszy kwartał br., kiedy dostawy były o 0,5 mln ton mniejsze, co stanowiło poważny (17,8%) ubytek w sprzedaży węgla. Najlepsze wyniki pod względem zaopatrzenia elektrowni w węgiel uzyskuje ostatnio BOT KWB Turów SA. W 1. półroczu 2005 r. kopalnia dostarczyła BOT Elektrowni Turów SA 5.679 tys. ton węgla, tj. o 12% więcej niż w tym samym czasie ubiegłego roku. Już w 1. kwartale br. dostawy były o 323 tys. ton większe niż w najkorzystniejszym okresie 4. (zimowego) kwartału 2004 r. Także na korzyść 2. kwartału 2005 przemawia porównanie z 2. kwartałem 2004 r., pokazujące wyższe o 248 tys. ton dostawy węgla. Biorąc pod uwagę osiągnięte wyniki całego górnictwa węgla brunatnego w okresie pierwszego półrocza 2005 r. należy przy ich ocenie brać pod uwagę konieczność dostosowania wielkości wydobycia i dostaw węgla do zdolności odbiorczych współpracujących z kopalniami elektrowni. Pod tym względem kopalnie wywiązały się realizując w 100% bieżące zapotrzebowanie. Prognozując wielkość dostaw w skali całego 2005 roku można założyć, że osiągną poziom ubiegłoroczny, czyli 60 mln ton. Podstawą takiej prognozy może być porównanie dwóch kwartałów bieżącego roku z ostatnim, a więc zimowym kwartałem roku ubiegłego, w którym dostawy węgla są z reguły wysokie. Z porównania tych okresów wynika, że dostawy w 1. kw. br. są o 1,2% większe, a realizacja dostaw w 2. kwartale 2005 r. jest na poziomie 4. kw. 2004 r. Omówienie podstawowych wskaźników górnictwa węgla brunatnegoWielkość wydobycia węgla należy oceniać z uwzględnieniem warunków towarzyszących eksploatacji złóż w skali całego górnictwa węgla brunatnego oraz w poszczególnych kopalniach. Górnictwo jako całość charakteryzują podstawowe wskaźniki produkcyjne i ekonomiczne przedstawione w tabeli 4. Przypominając, że wielkość wydobycia w przeważającym stopniu jest zależna od zdolności odbiorczych paliwa przez elektrownie warte uwagi i oceny są relacje, jakie zachodzą pomiędzy ilością wydobywanego węgla w określonym czasie a czynnikami towarzyszącymi procesom eksploatacyjnym. W szczególności ważne są relacje pomiędzy urabianiem węgla a zbieraniem nadkładu, odwadnianiem złoża, zużyciem energii elektrycznej i zatrudnieniem. Wymienione czynniki w bardzo dużym stopniu obciążają koszty wydobycia węgla. Dążenie do poprawy tych relacji jest konieczne choćby ze względu na trwale pogarszające się warunki naturalne, jakie w sposób obiektywny występują w miarę postępu robót górniczych. Racjonalne działania w tym kierunku są też konieczne biorąc pod uwagę potrzebę obniżania kosztów wydobycia węgla i zapewnienia odpowiedniego poziomu rentowności kopalni i jej pozycji na konkurencyjnym rynku paliw. W okresie 1. półrocza 2005 r. zmniejszyła się ilość zbieranego nadkładu w odkrywkach. Łącznie zebrano prawie 132 mln m3 nadkładu, tj. o 1,1% mniej niż w 1. połowie 2004 r. Wobec tego, że wydobycie węgla w porównywalnych okresach było podobne uzyskano poprawę relacji nadkładu do węgla mierzoną wskaźnikiem eksploatacyjnym N:W. W omawianym okresie na każdą tonę wydobytego węgla zebrano 4,35 m3 nadkładu, czyli o 0,5% mniej. Zwiększyła się natomiast ilość pompowanej wody. W 1. półroczu 2005 r. wypompowano z wyrobisk 237,7 mln m3 wody co oznacza, że na każdą tonę wydobytego w tym okresie węgla przypadało 7,83 m3 wody. Jest to o 0,6% więcej niż w 1. półroczu 2004 r. Większe jest też zużycie energii elektrycznej. W 1. półroczu 2005 r. zużycie ogółem wyniosło 874,1 GWh i było o 1,5% większe niż w analogicznym okresie 2004. Zużycie energii elektrycznej liczone w stosunku do jednej tony urobionej masy (węgiel + nadkład) wyniosło 5,54 kWh/m3 i było o 2,6% większe niż w 1. półroczu 2004. Wzrost tego wskaźnika powinien spowodować pogłębioną analizę przyczyn niekorzystnej relacji. Od dłuższego czasu utrwala się racjonalizacja zatrudnienia. Stan zatrudnionych w kopalniach liczony jako średnia miesięczna zmniejszył się w okresie 1. półrocza 2005 o 3,8% w stosunku do analogicznych danych z 1. półrocza 2004. W konsekwencji poprawiła się wydajność pracy liczona w relacji do wydobytego węgla o 3,3%. Równolegle nastąpiła poprawa wskaźnika wydajności w relacji do masy urobionej o 2,9%. Przytoczone wyżej relacje charakteryzujące procesy wydobywcze w skali całego górnictwa węgla brunatnego mogą być pogłębione w analizie podobnych relacji przy wykorzystaniu szczegółowych danych z poszczególnych kopalń. Tabela 4. Podstawowe dane produkcyjne górnictwa węgla brunatnego w 1. półroczu 2004/2005.
Wykorzystanie węgla brunatnego w elektroenergetycePodstawowym źródłem zaopatrzenia energetycznego kraju są w Polsce paliwa stałe. Udział węgla kamiennego i brunatnego w ogólnym zużyciu nośników energii pierwotnej zdecydowanie przeważa. W 2004 r. paliwa stałe stanowiły 68% całkowitego zużycia i nie zanosi się na to, aby znaczenie tych paliw dla gospodarki miało ulec znaczącej zmianie w najbliższych latach. Zdecydowanie dominującą pozycję zajmują paliwa stałe w sektorze elektroenergetyki. W 2004 roku udział obu nośników energii wynosił 94% przy bardzo wolno malejącej tendencji spadkowej udziału węgla kamiennego, co jest następstwem polityki państwa ograniczającej wydobycie węgla kamiennego w nierentownych kopalniach. Węgiel brunatny ma trwale określony kierunek zbytu i prawie w całości zużywany jest do produkcji energii elektrycznej. Udział energii elektrycznej wytwarzanej z tego nośnika jest stabilny i od wielu lat utrzymuje się na poziomie około 33-35%. I tak, przykładowo, w 2002 r. udział ten wynosił 33,9%, a w dwóch kolejnych latach wyniósł odpowiednio 34,0 i 33,8%. W 1. półroczu 2005 udział energii elektrycznej wytworzonej z węgla brunatnego wyniósł 34,6%. Oceniając wykorzystanie węgla brunatnego w produkcji energii elektrycznej trzeba zauważyć wzrost udziału w 1. półroczu 2005 r. pomimo mniejszej produkcji energii elektrycznej ogółem w kraju. Udział ten w omawianym okresie wyniósł 34,6% i był o 4,2% większy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wzrost ten ma swoją wymowę w sytuacji, kiedy równocześnie zmniejszyła się produkcja energii elektrycznej z węgla kamiennego o 2,0%. Tendencja wzrostowa udziału węgla brunatnego w produkcji energii elektrycznej powinna być jeszcze bardziej dynamiczna uwzględniając czynnik ekonomiczny w postaci znacznie niższej ceny za jednostkę ciepła płaconą przez elektrownie na węglu brunatnym niż ma to miejsce w porównaniu z innymi nośnikami energii. Tabela 5. Produkcja energii elektrycznej w Polsce (w GWh).
Opracował Waldemar Pietryszczew | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Sytuacja gospodarcza Polski
copyrights PPWB 2005 |