Informacja o stanie prac w Parlamencie Europejskim nad projektem "Dyrektywy w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego"

Projekt "Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego" opublikowany został przez Komisję Europejską w dniu 2 czerwca 2003 roku, czyli jeszcze przed wejściem Polski do Unii Europejskiej.

Dyrektywa ta zawierała pewne sformułowania dotyczące tzw. odpadów obojętnych i innych niż niebezpieczne i obojętne dla środowiska (nadkładu) oraz miejsc ich składowania (zwałowisk zewnętrznych), które mogły być niekorzystne dla górnictwa węgla brunatnego. W czasie prac nad tą dyrektywą w tzw. Grupie Roboczej udało się zapisy te wykreślić, lecz niestety ponownie pojawiły się one po przegłosowaniu projektu dyrektywy w Komisji ds. Środowiska Parlamentu Europejskiego. Było to bardzo niekorzystne.

W związku z tym PPWB rozpoczęło intensywną akcję wśród polskich eurodeputowanych wysyłając odpowiednie listy i apele (dr Jacek Libicki w dniu 12 lipca 2005 r. oraz Prezes Stanisław Żuk wraz z innymi przedstawicielami Związków Pracodawców przemysłu wydobywczego w dniu 18 sierpnia 2005 r.).

W dniu 6 września 2005 roku na Sesji Plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu odbyło się głosowanie nad poprawkami do projektu tej dyrektywy, w ramach tzw. procedury "drugiego czytania". W wyniku głosowania Parlament Europejski odrzucił część proponowanych poprawek zaostrzających wymagania dyrektywy w stosunku do tych przedsiębiorców, którzy wytwarzają odpady obojętne i niezanieczyszczoną glebę pochodzące z działalności odkrywkowej (nadkład) oraz odpady inne niż niebezpieczne i obojętne.

W projekcie dyrektywy utrzymały się więc wynegocjowane uprzednio korzystne zapisy, które stanowią, że odpady obojętne i niezanieczyszczona gleba, a więc prawdopodobnie również nadkład z kopalń węgla brunatnego oraz odpady inne niż niebezpieczne i obojętne, podlegać będą tylko niektórym zapisom nowej dyrektywy. Wyłączony został między innymi uciążliwy obowiązek posiadania gwarancji finansowych w związku ze składowaniem tego typu odpadów w tzw. "obiekcie unieszkodliwiania odpadów" (czyt. zwałowisko zewnętrzne). Ponadto utrzymana została możliwości zmniejszenia przez właściwy organ niektórych wymagań w odniesieniu do niezanieczyszczonej gleby, a także możliwość zmniejszenia lub odstąpienia przez poszczególne Państwa Członkowskie od niektórych wymagań dyrektywy w odniesieniu do odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne. Warunkiem tego jest, aby odpady wydobywcze nie były składowane w tzw. obiekcie unieszkodliwiania odpadów kategorii A, czyli w obiekcie, którego konstrukcja może stanowić zagrożenie dla otoczenia. Powyższe zapisy nie uwzględniają w pełni postulatów zgłaszanych przez PPWB w trakcie prac nad dyrektywą. Postulowane było bowiem całkowite wyłączenie zwałowisk z grupy obiektów unieszkodliwiania odpadów klasy A.

Dyrektywa jednak wyłącza z definicji obiektu zagospodarowania odpadów wyrobiska poeksploatacyjne czyli zwałowiska wewnętrzne, nakładając na kopalnie używające nadkładu do wypełniania wyeksploatowanych wyrobisk wymogi dotyczące prewencji, bezpieczeństwa i monitoringu.

Tak więc udało się uzyskać w dyrektywie większość zapisów zgodnych z interesem polskiego węgla brunatnego, co uznać należy za duży sukces naszego Porozumienia, szczególnie mając na uwadze, że większość krajów UE, gdzie przemysły wydobywcze odgrywają znacznie mniejszą rolę, nie była tym zainteresowana.

Dyrektywa stanie się obowiązującym aktem prawnym UE w 2006 roku i będzie pierwszą środowiskową dyrektywą bezpośrednio skierowaną do branży górniczej. Przyjęcie tej dyrektywy, która swym zakresem obejmować będzie prawdopodobnie również nadkład, będzie skutkowało koniecznością wydania w prawodawstwie polskim nowego aktu prawnego regulującego problematykę składowania nadkładu z kopalń węgla brunatnego, nad której odpowiednimi zapisami będzie również trzeba pracować.

Szczegółowe zapisy projektu nowej dyrektywy w jej końcowej formule będą przedmiotem odrębnej publikacji w następnym numerze "Węgla Brunatnego".