W tym numerze naszego kwartalnika "Węgiel Brunatny" prezentujemy artykuły opracowane na podstawie najbardziej istotnych fragmentów przemówień prezesów kopalń węgla brunatnego z Adamowa, Bełchatowa, Konina i Turowa, które zostały wygłoszone podczas uroczystości barbórkowych w 2005 roku. Te tradycyjnie przemówienia były podsumowaniem mijającego roku, więc uznaliśmy za zasadne, aby przedstawić Państwu osiągnięcia i problemy kopalń węgla brunatnego - członków PPWB. To podsumowanie szczegółowo charakteryzuje stan polskiego górnictwa odkrywkowego. Zapraszamy więc do lektury.

Turów

Kopalnia Turów niezawodnym i trwałym ogniwem holdingu BOT

Już po raz 58. w dziejach Kopalni Turów obchodzone było święto Dnia Górnika. Minione lata działalności naszego zakładu to nie tylko pasmo sukcesów, osiągnięć i wysokiej efektywności, ale przede wszystkim ciężkie górnicze rzemiosło, trudy dnia codziennego oraz problemy, które niejednokrotnie udało się nam wspólnie pokonać.

Przez te wszystkie lata w Turowie pracowało ponad 40 tysięcy górników. Każdy pozostawił po sobie jakąś cząstkę siebie, na której tkwią dzisiejsze fundamenty Kopalni. Osiągnięcia eksploatacyjne i wyniki ekonomiczne Kopalni uzyskane w przeciągu minionego roku upoważniają mnie do wyrażenia dumy i satysfakcji. Kontynuujemy realizację programu poprawy efektywności działalności ekonomicznej spółki oraz obniżamy koszty jej funkcjonowania, jak również - dzięki ogromnemu zaangażowaniu całej załogi - utrzymujemy wysokie wskaźniki poziomu bezpieczeństwa, dyscypliny pracy i wydajności. W tym jednym zdaniu mieszczą się najważniejsze - ale nie wszystkie osiągnięcia zakładu. Jest ich bowiem dużo więcej.

Mijający rok dla Kopalni Turów to konsekwentna kontynuacja programu inwestycji modernizacyjno-odtworzeniowych, mającego za zadanie utrzymanie zdolności wydobywczej kopalni przez kolejne 40 lat. Program ten dotyczy w szczególności budowy i modernizacji podstawowego układu wydobywczego - maszyn podstawowych i przenośników taśmowych, odnowienia sprzętu pomocniczego i transportowego oraz całej infrastruktury niezbędnej do ich funkcjonowania i obsługi. Nieustannie idąc z postępem czasu, opieramy nasze funkcjonowanie na najnowocześniejszych rozwiązaniach technicznych i technologicznych na miarę XXI wieku, m.in. dotyczy to automatyzacji układu technologicznego, systemów łączności czy informatyzacji procesów zarządzania przedsiębiorstwem. Biorąc pod uwagę, że nasza działalność ma ogromny wpływ na otaczające nas środowisko wciąż angażujemy znaczne środki finansowe w optymalne metody oraz sposoby ograniczania i neutralizowania skutków górniczej eksploatacji. Warty również podkreślenia jest fakt, że nasze bieżące zadania są wykonywane przy systematycznym zmniejszaniu zatrudnienia. W przeciągu całego 2005 roku stan zatrudnienia w spółce zmniejszy się o 374 osoby i wyniósł na koniec roku 4.594 pracowników. W 2005 roku, wraz z pozostałymi partnerami w grupie, zakończyliśmy jeden z kilku przewidzianych do realizacji projektów restrukturyzacyjnych, dostosowujących nasz poziom kosztów do standardów obowiązujących na rynku krajowym i europejskim. 537 pracowników skorzysta z Programu Dobrowolnych Odejść, który został zaproponowany przez Zarząd Kopalni tym pracownikom, którzy z własnej woli postanowili podjąć decyzję o wcześniejszym odejściu z pracy.

Jednym z głównych zadań, którymi zajmuje się Zarząd, jest efektywne wykorzystanie umiejętności i potencjału załogi. W tym celu rozpoczęliśmy prace związane z restrukturyzacją struktury organizacyjnej Kopalni, obejmujące swym działaniem takie obszary jak: medyczny, socjalno-bytowy, transportowy i remontowy. Wszystkim prowadzonym procesom restrukturyzacyjnym, łącznie z ustalaniem optymalnego modelu struktury organizacyjnej, towarzyszą konsultacje z przedstawicielami organizacji związków zawodowych działających w Spółce. Najważniejsze jest, że restrukturyzacja zostanie zrealizowana przy pełnym respektowaniu praw nabytych przez pracowników. Optymalizacja struktury organizacyjnej, a co za tym idzie i zatrudnienia w Kopalni, jest niewątpliwie najważniejszym i jednocześnie najtrudniejszym zagadnieniem dotyczącym pracowników spółki. Jej przeprowadzenie jest niezbędne w celu dostosowania działalności kopalni do wymagań rynkowych.

Rok 2005 to poza naszymi codziennymi zmaganiami związanymi z wydobywaniem węgla brunatnego, również dalszy ciąg procesu tworzenia i kształtowania fundamentów organizacyjno-ekonomicznych nowo powstałej Grupy BOT. Wyrażam przekonanie, że wysiłkiem i pracą całej naszej Załogi udowodniliśmy naszym partnerom, że kopalnia jest niezawodnym i trwałym ogniwem holdingu. Jesteśmy postrzegani jako jedna z najnowocześniejszych w kraju kopalń węgla brunatnego, ale również jako stabilny pracodawca i płatnik podatków.

Jaka jest przyszłość Kopalni Turów? Największe niebezpieczeństwo związane jest z koniecznością uregulowania zobowiązań wynikających z przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz ustawy o rachunkowości, według których m.in. kopalnie węgla brunatnego zmuszone będą ponieść koszty rekultywacji i zagospodarowania wyrobisk końcowych po zakończeniu eksploatacji węgla, w związku z przyszłą, ale również i z przeszłą działalnością Kopalni. Następstwem tego została podjęta decyzja o utworzeniu rezerwy w księgach rachunkowych Spółki.

Mam nadzieję, że przedsięwzięte przez Zarząd BOT Górnictwo i Energetyka SA u Ministra Skarbu Państwa środki, mające na celu dokapitalizowanie Holdingu, przyniosą zamierzone efekty i przyczynią się do pokrycia straty z lat ubiegłych, poprawiając tym samym strukturę kapitałów własnych Kopalni. Jest bowiem rzeczą niezwykle istotną dla naszego dalszego, niezakłóconego funkcjonowania, aby stworzyć stosowne regulacje ustawowe, które umożliwiłyby nam gromadzone środki finansowe zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w ramach wspomnianych rezerw na rekultywację. W obecnej sytuacji - są one objęte podatkiem dochodowym - stawiając tym samym kopalnię w dużo mniej konkurencyjnej pozycji, w otaczającej ją rzeczywistości gospodarki rynkowej i międzynarodowej konkurencji.

Kopalnia Turów (dziś BOT KWB Turów SA) to ponad 58 lat doświadczeń i gromadzenia wiedzy, wykorzystanej do zbudowania nowoczesnej, silnej i dynamicznej firmy. Przed nami kolejny rok pracy, w którym czekają nas nowe zadania i nowe problemy, ale mam nadzieję, że również i wiele powodów do zadowolenia. Nie brakuje nam bowiem odwagi, w podejmowaniu trudnych decyzji i śmiałych pomysłów na przetrwanie. To pozwala optymistycznie spojrzeć nam w przyszłość.

W tym Nowym 2006 Roku pragnę złożyć Wszystkim górnikom oraz członkom Związku Pracodawców Porozumienie Producentów Węgla Brunatnego najserdeczniejsze życzenia wszelkiej pomyślności, realizacji planów i zamierzeń oraz satysfakcji w życiu osobistym i zawodowym. Niech Święta Barbara, patronka górniczego trudu, otacza nas zawsze swoją opieką i sprzyja we wszystkich poczynaniach.

Niech żyje nam górniczy stan!

Stanisław Żuk
Prezes Zarządu - Dyrektor Generalny
BOT KWB Turów SA

---

Adamów

Pozytywnie i z nadzieją patrzymy w przyszłość

Rok 2005 nie był dla Kopalni "Adamów" łatwy. Złożyło się na to wiele wydarzeń gospodarczych, które przełożyły się bezpośrednio na funkcjonowanie naszego przedsiębiorstwa. Przyczyną takiego stanu rzeczy było przede wszystkim niespodziewane, zmniejszone zapotrzebowanie elektrowni na węgiel już w roku 2004. Właśnie tamten rok Spółka zamknęła ujemnym wynikiem finansowym i taka sytuacja utrzymywała się jeszcze prawie do końca pierwszego półrocza 2005 roku. Powodem wszystkich trudności była nieuregulowana sytuacja naszego jedynego odbiorcy - Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin SA. Mimo wielu starań zarówno ze strony kopalń, jak i elektrowni sytuacja przez pewien okres czasu była niestabilna. Miniony rok to był okres trudny dla Kopalni, a jednocześnie pełen ważnych decyzji. Rok niepewności, ale jednocześnie rok, który przyniósł ze sobą nadzieję na poprawę sytuacji i oznaki stabilizacji.

W związku z tym Zarząd Spółki podjął trudną decyzję o konieczności przeprowadzenia głębokiej restrukturyzacji, praktycznie we wszystkich sferach działalności Kopalni. Celem tych działań było przede wszystkim ograniczanie kosztów, ale również poprawa organizacji i wydajności pracy.

W wyniku działań restrukturyzacyjnych zmieniono strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa, dokonano przeglądu i zmniejszenia wielkości zapasów magazynowych, zmniejszenia zużycia materiałów oraz wiele innych działań mających na celu optymalizację funkcjonowania Spółki, a których efektem są oszczędności liczone w milionach złotych.

Jednym z elementów restrukturyzacji Spółki było i jest ograniczanie wielkości zatrudnienia. Jest to proces nieuchronny, lecz należy podkreślić, że w Kopalni "Adamów" odbywa się on wyłącznie poprzez dobrowolne odejścia na emerytury. W ciągu tego roku zatrudnienie zmniejszyło się o 160 osób, co stanowi spadek zatrudnienia o około 8%. Należy jednak podkreślić, że mimo malejącej wielkości zatrudnienia dopuszczamy możliwość przyjmowania do pracy - jeżeli zajdzie taka potrzeba - młodych pracowników, w celu zapewnienia ciągłego i niezakłóconego procesu produkcyjnego.

Wszystkie działania, które podjęliśmy - przy jednoczesnym zwiększonym zapotrzebowaniu elektrowni na węgiel - spowodowały, że na efekty nie trzeba było długo czekać. Podczas gdy pierwsze półrocze zamknęliśmy jeszcze niewielką stratą, to już sierpień 2005 roku nasza Spółka zakończyła zyskiem. Od tej pory sytuacja naszego przedsiębiorstwa sukcesywnie się poprawiała - wyniki ekonomiczno-finansowe z miesiąca na miesiąc były i są coraz lepsze, co pozwala pozytywnie i z nadzieją patrzeć w przyszłość.

Okazało się, że nasze wyrzeczenia i oszczędności nie idą na marne i z czasem dają coraz lepsze rezultaty. Na koniec listopada wydobyliśmy 4.075 tys. ton węgla i zdjęliśmy 28.700 tys. m³ nadkładu. Są to wielkości znacznie przewyższające założenia ujęte w planie na ten rok. Aby uzyskać takie wyniki produkcyjne Spółka poniosła koszty w wysokości 200.500 tys. zł uzyskując przychody 206.600 tys. zł, osiągając zysk netto w wysokości 4.700 tys. zł.

W tej sytuacji z dużym zadowoleniem mogę powiedzieć, że kondycja Kopalni Węgla Brunatnego "Adamów" SA jest dobra ze wskazaniem, że będzie się jeszcze poprawiać. Jesteśmy w pełni wypłacalni, regulujemy terminowo wszystkie zobowiązania bez konieczności korzystania z finansowania zewnętrznego, czyli kredytów. Wzrost zapotrzebowania na węgiel spowoduje, że na koniec roku sprzedamy ponad 4.400 tys. ton węgla, czyli o ponad 300 tys. ton więcej niż przewidywał plan.

Poza działaniami zmierzającymi do poprawy trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej, prowadzimy normalną działalność eksploatacyjną. Na wszystkich odkrywkach proces produkcyjny odbywa się w sposób sprawny i niezakłócony. Na bieżąco prowadzony jest zakup gruntów konieczny do prowadzenia naszej działalności, jak również sukcesywnie prowadzimy proces rekultywacyjny na terenach już wyeksploatowanych.

Ingerencja kopalni odkrywkowej w otoczenie jest nieunikniona, ale staramy się, aby nasza działalność nie powodowała degradacji środowiska. I to nam się udaje. Po prostu, w stałym konflikcie człowieka ze środowiskiem wykazujemy maksimum dobrej woli, oddając tereny piękniejsze niż przed eksploatacją węgla, ku zadowoleniu społeczności naszego miasta, gmin i regionu. Potwierdzeniem są liczne wyróżnienia i nagrody, tj. "Hit Wielkopolski" oraz tytuł "Firma Przyjazna Środowisku" w Narodowym Konkursie Ekologicznym pod patronatem Prezydenta RP w roku 2004 oraz aktywny udział w konkursie o tytuł "Mecenasa Polskiej Ekologii" w 2005 roku.

Aby nadal proces wydobywczy był prowadzony na dotychczasowym poziomie należy spełniać odpowiednie wymogi techniczne i technologiczne na miarę XXI wieku. Wreszcie, aby sprostać standardom europejskim prowadzimy działania inwestycyjne, mające na celu utrzymanie dotychczasowej zdolności wydobywczej, jak również zwiększające wartość aktywów trwałych. W przyszłym roku czeka nas bardzo ważna inwestycja - przebudowa największej naszej odkrywki "Adamów". Przebudowa ta będzie obejmować zmianę punktu obrotu odkrywki, a co za tym idzie zmianę ciągów przenośników taśmowych, zarówno nadkładowych jak i węglowych, zmianę zasilania odkrywki oraz budowę nowej załadowni węgla. W tym samym czasie przewidujemy remont koparki KWK 1500S I, w części elektrycznej. Bieżące działania inwestycyjne prowadzone są również na pozostałych odkrywkach.

W celu zapewnienia dobrej i niezakłóconej pracy Kopalni na następne lata podejmujemy szereg działań zmierzających do uruchomienia odkrywki "Koźmin Północ". Dokonujemy zakupu gruntów, na których będziemy prowadzić naszą działalność, jak również prowadzimy prace zmierzające do odwodnienia i przygotowania terenów do eksploatacji. Przygotowujemy się również do budowy linii zasilającej oraz budowy rozdzielni E-4. Konieczna będzie także przebudowa ciągu przenośników węglowych...

Aby uatrakcyjnić nasz surowiec i zdobywać nowych klientów na nasz węgiel wybudowaliśmy sortownię węgla w celu sprzedaży węgla sortowanego odbiorcom indywidualnym. Działanie to przyniosło zamierzone efekty, bowiem w ciągu czterech miesięcy sprzedaliśmy ponad 3,5 tys. ton, a zainteresowanie naszym węglem nadal rośnie.

Nie sposób wymienić wszystkich działań i czynności, które są i będą podejmowane - wymieniłem tylko te najważniejsze. Zaznaczę, że wszystkie prace są niezwykle kapitałochłonne. Przewidziane nakłady inwestycyjne na 2005 rok sięgają kilkunastu milionów złotych, a na rok 2006 zostaną potrojone. Dzięki prowadzeniu odpowiedzialnej polityki finansowej i realizacji założeń restrukturyzacyjnych jesteśmy w pełni przygotowani do poniesienia takich obciążeń.

W tej sytuacji z satysfakcją mogę powiedzieć, że nasza Spółka jest przygotowana nie tylko do prowadzenia bieżącej działalności, ale również do rozwijania się i funkcjonowania na długie jeszcze lata.

Słowa podziękowań należą się dla Zarządu Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin SA za współpracę i dialog zmierzający do uzyskiwania obopólnych korzyści. Dziękuję również kierownictwu i załodze Elektrowni "Adamów" za ciężką i wydajną pracę, dzięki której mamy możliwości sprzedaży większych ilości węgla. Naszej Załodze i całej braci górniczej
w imieniu swoim i Zarządu KWB "Adamów" SA przekazuję życzenia wszystkiego co najlepsze, zdrowia, spokojnej i bezpiecznej pracy oraz wielu sukcesów zarówno w życiu zawodowym jak i osobistym w tym Nowym 2006 Roku. Życzę szczęścia Wam i Waszym rodzinom. Oby Święta Barbara - patronka górników, tak jak dotychczas, miała nas w swojej opiece. Kończąc - pozdrawiam wszystkich starym, tradycyjnym i górniczym pozdrowieniem - Szczęść Boże!

Jan Pakuła
Prezes Zarządu - Dyrektor Generalny
KWB "Adamów" SA

---

Bełchatów

Najmłodsza i największa kopalnia w Polsce

BOT KWB Bełchatów SA pozostaje wciąż najmłodszą kopalnią węgla brunatnego w Polsce i wszystko wskazuje na to, że przez wiele lat będziemy dzierżyli prymat nie tylko młodego wieku, ale również najwyższego wydobycia węgla brunatnego w kraju. Nie mamy nic przeciwko temu! Chociaż już powinno się nie tylko myśleć, ale rozpocząć prace nad uruchomieniem kolejnej takiej kopalni - myślę tu o złożach w rejonie Legnicy. Wybudowanie nowej kopalni pozwoliłoby zabezpieczyć utrzymanie procentowego udziału węgla brunatnego w krajowej energetyce na następne lata.

Ponieważ rok 2005 był rokiem 30-lecia Kopalni Bełchatów wrócę do historii - do pewnych dat, ludzi i zdarzeń pokazujących, ile pracy potrzebnej było do uruchomienia wydobycia węgla brunatnego z naszej kopalni. Nawet dziś, uwzględniając stan aktualnej wiedzy, nauki i techniki oraz doświadczenie kadry nie jest to zadanie łatwe.

Wszystko zaczęło się 17 stycznia 1975 roku, kiedy Minister Górnictwa i Energetyki Zarządzeniem nr 3 powołał do życia Przedsiębiorstwo Państwowe "Kopalnia Węgla Brunatnego "Bełchatów" w budowie". Tak naprawdę zaczęło się to jeszcze wcześniej, bo w 1960 roku. To wtedy Przedsiębiorstwo Poszukiwań Nafty z Piły wykonując w rejonie Piasków standardowe odwierty, których celem było znalezienie ropy naftowej, odkryło znaczne zasoby węgla brunatnego. W latach 1960-1962 wykonano 50 otworów rozpoznawczych, na podstawie których dokonano pierwszego szacunku zasobów węgla brunatnego - na ponad 2 mld ton. W 1964 roku, po wykonaniu kolejnych otworów geologicznych, opracowana została kompleksowa dokumentacja geologiczna, którą w 1965 roku zatwierdził Prezes Centralnego Urzędu Geologii.

W latach 1963-1972 trwał proces opracowywania koncepcji i projektu eksploatacji węgla brunatnego ze złoża "Bełchatów". Łącznie opracowano i przeanalizowano 42 warianty eksploatacji. Ostatecznie do realizacji przyjęty został projekt Poltegoru, który zakładał udostępnienie Pola "Bełchatów", z lokalizacją wyrobiska udostępniającego we wschodniej części złoża i zastosowaniu do urabiania nadkładu wysokowydajnych koparek firmy Krupp. Efektem tych działań była Uchwała Prezydium Rządu nr 31
z 20 października 1972 roku o rozpoczęciu prac przygotowawczych do budowy Kombinatu Paliwowo-Energetycznego Bełchatów. Od tej chwili prace przygotowawcze, a następnie budowa KWB Bełchatów nabrały odpowiedniego tempa:

• 13 kwietnia 1973 r. do budowy pierwszych obiektów przyszłej kopalni wprowadzony został Samodzielny Oddział Wykonawstwa Inwestycyjnego (SOWI) KWB "Konin",
• 15 czerwca 1973 r. - Minister Górnictwa i Energetyki zatwierdził Założenia Techniczno-Ekonomiczne (ZTE) budowy Kopalni i Elektrowni "Bełchatów",
• 1 kwietnia 1974 r. - rozpoczęła się w miejscowości Piaski budowa placu montażowego maszyn podstawowych (koparek i zwałowarek).

Znaczący dla budowy Kopalni Bełchatów był 1975 rok. 17 stycznia tego roku Rada Ministrów podjęła Uchwałę nr 14/75 w sprawie budowy Zagłębia Górniczo-Energetycznego Bełchatów. W tym samym dniu Minister Górnictwa i Energetyki Zarządzeniem nr 3 powołał Przedsiębiorstwo Państwowe - Kopalnia Węgla Brunatnego "Bełchatów" w budowie. Od tego dnia Kopalnia rozpoczęła działalność jako samodzielny podmiot gospodarczy.

Kierownictwo Kopalni realizowało przyjęty wg ZTE harmonogram budowy kopalni:

• 1 października 1975 r. rozpoczął się proces odwodnienia wgłębnego,
• 15 października 1975 r. rozpoczęty został montaż pierwszej koparki nadkładowej,
• 24 stycznia 1976 r. rozpoczęty został montaż pierwszej zwałowarki.

Równolegle prowadzony był montaż przenośników taśmowych oraz realizowano roboty przygotowawcze związane z budową systemu rowów i kanałów dla odprowadzenia wód kopalnianych oraz budową obiektów zaplecza technicznego. Wykonywane były obiekty systemu odwodnienia wgłębnego (studnie, otwory obserwacyjne) oraz obiekty inwestycji towarzyszących (budownictwo mieszkaniowe, socjalne, itp.). Wreszcie nadszedł czerwiec 1977 roku. 6 czerwca o godz. 13.07 uruchomiony został I układ KTZ (koparka-taśmociąg-zwałowarka) i rozpoczęły się "prawdziwe" roboty górnicze; rozpoczęło się zbieranie i zwałowanie nadkładu.

Następne lata upłynęły na montażu kolejnych maszyn podstawowych i przenośników taśmowych dla układu technologicznego kopalni. 19 listopada 1980 roku koparka SRs 2000 wydobyła pierwszy węgiel ze złoża "Bełchatów". Jednak dostawy węgla do Elektrowni Bełchatów w sposób ciągły rozpoczęły się dopiero w grudniu 1981 roku, tj. w momencie uruchomienia pierwszego bloku energetycznego. Z przedstawionego zestawienia widać wyraźnie, że na uruchomienie nowej kopalni potrzeba co najmniej 15 lat.

Bardzo ważną datą z bliższej historii kopalni jest 1 stycznia 1999 roku. To wówczas - przekształcając się z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną - przecieraliśmy szlak w polskim górnictwie węgla brunatnego, stając się pierwszą skomercjalizowaną kopalnią.

Od chwili uruchomienia w Kopalni Bełchatów I układu KTZ zdjęliśmy już ponad 3,0 mld m³ nadkładu, wydobyliśmy ok. 716 mln ton węgla i wypompowaliśmy ponad 6,2 mld m³ wody. Przez 24 lata, bez chwili wytchnienia ani żadnej przerwy, wydobywamy i dostarczamy węgiel brunatny do pobliskiej Elektrowni Bełchatów, która produkuje blisko 19% krajowej energii elektrycznej i jest największą elektrownią konwencjonalną w Europie. Mam nadzieję, że nasz strategiczny partner, Elektrownia Bełchatów, jest zadowolony z poziomu oferowanej współpracy.

Na podstawie osiągniętych wyników możemy prognozować, że ubiegły 2005 rok będzie kolejnym dobrym rokiem dla naszej Spółki. Przewidujemy sprzedaż węgla do elektrowni na poziomie ok. 34,9 mln ton, a na rynek ok. 250 tys. ton. W obydwu odkrywkach, tzn. w O/Bełchatów oraz O/Szczerców zdejmiemy ok. 154 mln m³ nadkładu i wypompujemy ok. 280 mln m³ wody. Rok 2005 zakończymy, jeżeli nie wydarzą się żadne nieprzewidziane okoliczności, wynikiem finansowym znacznie lepszym od tego z roku ubiegłego.

Systematycznie rośnie udział produkcji i sprzedaży kopalin towarzyszących bełchatowskiemu złożu węgla brunatnego. W roku 2005 przewidywaliśmy ich sprzedaż na poziomie ok. 350 tys. ton.

Kopalnia wykorzystuje wydobywany węgiel nie tylko w celach energetycznych - na bazie węgla brunatnego produkujemy także ekologiczne nawozy i za tę działalność w minionym roku otrzymaliśmy różne wyróżnienia m.in. kopalnia po raz kolejny otrzymała nominację do tytułu "Firma Przyjazna Środowisku" w Narodowym Konkursie Ekologicznym "Przyjaźni Środowisku". Oprócz tego Kopalnia może poszczycić się proekologicznym wykorzystaniem surowców towarzyszących występujących w zdejmowanym nadkładzie. Kreda jeziorna służy do produkcji nawozu węglanowo-wapniowego, stosowanego do neutralizacji kwaśnych gleb, natomiast iły beidelitowe znajdują zastosowanie przy robotach hydroizolacyjnych.

Szczególną uwagę, tradycyjnie już, Kopalnia poświęca dbałości o środowisko naturalne. BOT KWB Bełchatów SA już od fazy projektowania inwestycji i później na bieżąco prowadzi badania stanu środowiska. Opracowano prognozę wpływów działalności górniczej na przeobrażenia środowiska i kierunki przeciwdziałania ujemnym skutkom działalności górniczej i przemysłowej. Realizacja zadań związanych z ochroną środowiska stawiana jest w kopalni na równi ze strategicznymi działaniami związanymi z prawidłowym funkcjonowaniem zakładu górniczego. Dzięki realizowanym zagadnieniom proekologicznym wyeliminowaliśmy lub ograniczyliśmy rozmiar skutków eksploatacji.

Ważną proekologiczną działalnością Kopalni jest rekultywacja terenów poeksploatacyjnych. Przywracanie gruntom wartości użytkowej i przyrodniczej rozpoczęło się w naszej Kopalni już w 1977 roku, z chwilą uformowania pierwszej stałej skarpy zwałowiska zewnętrznego. Obecnie prace rekultywacyjne obejmują prowadzone od 1993 roku zwałowisko wewnętrzne.

Kompleksowo wykonywana rekultywacja terenów poeksploatacyjnych przywraca im pierwotny charakter lub przygotowuje pod inny rodzaj działalności. Tak stało się z najwyższym wzniesieniem w centralnej Polsce - Górą Kamieńsk, która powstała w wyniku składowania w tym miejscu - do 1993 roku - nadkładu z Odkrywki "Bełchatów". Zalesiona góra jest teraz atrakcyjnym miejscem dla turystyki letniej, a od bieżącego roku również sportów zimowych z racji wybudowania przez Kopalnię trasy narciarskiej. Inwestycja ta trafiła w zapotrzebowanie mieszkańców nie tylko regionu łódzkiego, ale i ościennych województw. Potwierdzeniem zasadności wybudowania stoku narciarskiego są tysiące osób korzystających z niego każdego dnia minionego sezonu narciarskiego. Myślę, że zakończenie inwestycji w tym roku uczyni ten stok jeszcze bardziej atrakcyjnym dla miłośników zimowego szaleństwa z całej centralnej Polski.

BOT KWB Bełchatów SA jest również sponsorem sportu zawodowego. W sezonie 2004/2005 drużyna piłkarska GKS BOT Bełchatów SSA uzyskała awans do I ligi, co jest bardzo dużym sukcesem sportowym i organizacyjnym. Zdajemy sobie sprawę z tego, iż do sukcesów drużyny siatkarskiej utrzymywanej przez Elektrownię Bełchatów jest nam jeszcze bardzo daleko, ale warto jest mieć jasno określony cel, do którego należy systematycznie i wytrwale dążyć.

Oprócz działań skierowanych na zewnątrz środowiska górniczego BOT KWB Bełchatów SA jest przede wszystkim przedsiębiorstwem nastawionym na realizację założonych celów. W kopalni, oprócz podstawowych pionów zajmujących się wydobyciem węgla i zdejmowaniem nadkładu, są liczne służby bez działalności których nie bylibyśmy w stanie efektywnie funkcjonować.

Dobrymi wynikami zakończyły 2005 rok kopalniane zakłady wydzielone: Zakład Produkcyjno-Remontowy (ZPR), Zakład Sprzętu Technologicznego i Transportu (ZSTiT) oraz Zakład Robót Inżynieryjno-Budowlanych (ZRiB). Zakłady te systematycznie rozwijają i poszerzają zakres swoich usług, świadcząc je nie tylko na potrzeby Kopalni, ale wychodząc naprzeciw oczekiwaniom klientów zewnętrznych.

Dobrymi wynikami zakończyły rok 2005 również nasze spółki zależne (Ramb, Betrans, Bewa, Bestur - Sport Hotel, Dom Wypoczynkowy "Bełchatów" w Szklarskiej Porębie). Zarząd BOT KWB Bełchatów SA pełniąc funkcje właścicielskie wobec spółek zależnych, mając na celu ich dalszy rozwój, nakreślił dodatkowe kierunki działania polegające na uruchamianiu nowych rodzajów działalności, pozyskiwaniu nowych kontrahentów, rozwoju usług transportowych i spedycyjnych, uruchomieniu nowoczesnej wytwórni konstrukcji stalowych, zaktywizowaniu działań marketingowych w działalności hotelarskiej i gastronomicznej. Z satysfakcją możemy powiedzieć, że kierunki tych działań odnoszą sukces. Odnotowaliśmy znaczny wzrost przychodów z działalności gospodarczej spółek, wynoszący od kilku do kilkudziesięciu procent. Oprócz tego, co nie jest bez znaczenia w rejonie monokultury przemysłowej, nastąpił wzrost zatrudnienia w spółkach z 1.076 osób - na koniec 2004 roku - do 1.379 pracowników na koniec września 2005 roku.

W dalszym ciągu kontynuujemy działania inwestycyjne na rzecz inwestycji odtworzeniowych w O/Bełchatów i budowy O/Szczerców. Na rzecz O/Bełchatów w 2005 roku poniesiono nakłady w wysokości ok. 150 mln zł. Wykonano między innymi rozbudowę układów KTZ w ramach wydłużeń i przygotowania do przebudowy na II etap IV pochylni. Na Odkrywkę "Szczerców" poniesiono nakłady w wysokości ok. 120 mln złotych. Środki te zostały przeznaczone m.in. na oddanie do eksploatacji II układu KTZ o łącznej długości 7,4 km i rozpoczęcie budowy III układu KTZ, który powinien rozpocząć pracę we wrześniu 2006 roku. W ramach budowy wodociągów wiejskich na obszarze prognozowanego leja depresji związanego z budową Odkrywki "Szczerców" wybudowano ok. 30,8 km sieci wodociągowej wraz z 186 szt. przyłączy na terenie gmin: Rusiec, Konopnica, Osjaków i Kiełczygłów.

Ze względu na wagę tej inwestycji dla całego systemu energetycznego kraju podam jeszcze kilka informacji na temat budowy nowej odkrywki. Kopalnia Bełchatów od 3 lat prowadzi intensywne prace górnicze na Odkrywce "Szczerców". To właśnie Odkrywka "Szczerców" jest i pozostanie na długo pierwszoplanowym zadaniem inwestycyjnym BOT KWB Bełchatów SA. Okoliczności, które temu towarzyszą mają sporo cech wspólnych z tymi sprzed 25 lat, kiedy udostępniano Pole "Bełchatów" - są jednak również różnice. Do najważniejszych należy zaliczyć przede wszystkim sposób finansowania inwestycji oraz bazę materialną i ludzką, którą Kopalnia przez te wszystkie lata wykształciła. Zmodernizowane maszyny, zdobyte przez załogę doświadczenie oraz wdrażane nowe rozwiązania i technologie to składowe powstającej na miarę XXI wieku odkrywki. Aby było to w pełni możliwe musi ona sprostać przede wszystkim wyzwaniom ekonomicznym, będącym dzisiaj głównym kryterium oceny na rynku rosnącej konkurencji. Harmonogram jej realizacji, przyjęty przez Zarząd Kopalni kilka lat wcześniej zakłada, że udostępnienie pokładu węgla ma nastąpić nie później niż w 2008 roku. Będzie to możliwe dopiero po uruchomieniu V układu KTZ. Dlatego też rozruch w Odkrywce "Szczerców" II ciągu technologicznego - w dniu 31 marca 2005 roku - był ważny dla nas wszystkich.

Wszystkie przenośniki zostały zbudowane lub wyremontowane przez służby własne lub podmioty podległe BOT KWB Bełchatów SA: ZPR, ZRIB, ZSTiT, RAMB, BETRANS i BEWA.

Cieszymy się, że mimo początkowych trudności nowa odkrywka rozwija się planowo. Aktualnie wyrobisko eksploatacyjne ma powierzchnię 283 ha i głębokość 70 m. Żeby osiągnąć taki efekt musieliśmy zdjąć i przemieścić od października 2002 roku blisko 90 mln m³ nadkładu, a powstałe dzięki temu zwałowisko zewnętrzne ma powierzchnię 357 ha i wysokość 60 m.

Rok 2004 zakończyliśmy bardzo mocnymi akcentami, istotnymi dla poczucia bezpieczeństwa załogi. Zarząd KWB Bełchatów SA oraz Związkowy Zespół Negocjacyjny w składzie: ZZPRC, ZZGWB, ZZ "KADRA", NSZZ "Solidarność" i ZZ "KONTO" 30 grudnia 2004 roku podpisały Umowę Społeczną. Dodatkową stroną umowy jest Zarząd BOT Górnictwo i Energetyka SA. Najistotniejszym postanowieniem umowy jest zapis, który zapewnia pracownikom KWB Bełchatów SA stabilność zatrudnienia i wynagrodzenia, gwarancje socjalne, bhp i inne.

Drugi istotny akcent nastąpił 20 grudnia 2004 roku; w tym dniu przedstawiciele ośmiu związków zawodowych działających w Kopalni spotkali się z Zarządem Spółki i podpisali Porozumienie dotyczące akcji pracowniczych, zasad ich podziału na poszczególne grupy pracowników, liczby akcji przypadających na każdą z grup i trybu ich nabywania. Pula 15% akcji przeznaczonych do nieodpłatnego udostępnienia uprawnionym pracownikom wyniosła 17.175.000 szt. akcji o łącznej wartości 171.750.000 zł. Łączna ilość pracowników uprawnionych do otrzymania akcji to 11.694 osoby. Największa ilość akcji przypadających na jednego pracownika uprawnionego w spółce wynosi 1.903, natomiast najmniejsza 142.

Rok 2005 był istotny również z kilku innych powodów. Przede wszystkim Kopalnia stała się częścią holdingu BOT Górnictwo i Energetyka SA z siedzibą w Łodzi. BOT jest największą grupą energetyczną w kraju i dzięki temu daje możliwość zabezpieczenia środków na planowane inwestycje. Wszystkim nam zależy na dostarczaniu węgla do Elektrowni Bełchatów po cenie umożliwiającej produkcję najtańszej energii elektrycznej w Polsce. Do takiego, optymalnego stanu, jest jednak potrzebny prawdziwie wolny rynek energii elektrycznej w kraju.

Restrukturyzacja zainicjowana w ramach grupy BOT GiE SA ma wymiar organizacyjny. Wyróżniono 21 grup zadań, które są w BOT aktualnie realizowane. W pracach nad każdym z tych zadań uczestniczy pracownik naszej Kopalni. W skali całego BOT-u realizowany jest program zmian, który ma na celu wprowadzenie najbardziej efektywnych rozwiązań dla wszystkich pięciu podmiotów tworzących holding. Musimy pamiętać o tym, że celem funkcjonowania grupy jest maksymalne wykorzystanie potencjału spółek parterowych.

W ramach procesu integracji Grupy BOT w Kopalni funkcjonują zespoły zadaniowe, których celem jest szczegółowa analiza planowanych działań reorganizacyjnych. W odniesieniu do zakładów wydzielonych - ZPR, ZRIB, ZSTiT - zespoły zadaniowe analizują ich potencjał produkcyjny, określają ich strategiczne obszary działania oraz analizują opłacalność działalności w poszczególnych obszarach. Analiza możliwości sprzedaży usług zakładów wyodrębni obszary działania możliwe do realizacji na rzecz BOT KWB Bełchatów SA i na zewnątrz firmy. W efekcie końcowym umożliwi to opracowanie właściwych kierunków reorganizacji zakładów, co wpłynie korzystnie na sytuację całej firmy.

Jednym z zadań realizowanych we wszystkich spółkach tworzących BOT GiE był Program Dobrowolnych Odejść (PDO). Również i w naszej firmie Program ten został wdrożony i spotkał się ze znacznym zainteresowaniem części załogi. Do 30 września 2005 roku trwało składanie wniosków o skorzystanie z PDO. Wpłynęło ponad 840 wniosków pracowników, którzy wyrazili wolę skorzystania z Programu. Realizacja Programu Dobrowolnych Odejść skutkuje obniżeniem średniego wieku załogi, ale także obniżeniem kosztów funkcjonowania Spółki. W związku ze zmniejszeniem stanu zatrudnienia i koniecznością jego uzupełnienia na określonych stanowiskach pracy możliwe będą wewnętrzne przesunięcia pracowników oraz uzupełnienie kadry poprzez przyjęcia z zewnątrz młodych pracowników w ściśle określonych specjalnościach.

Aktualna pozycja Kopalni Bełchatów, jej dobry wizerunek na rynku krajowym i międzynarodowym jest w dużej mierze zasługą całej Załogi, której serdecznie dziękuję za dobrą pracę, trud i poświęcenie oraz życzę w tym 2006 Roku pomyślności i zadowolenia z pracy.

Niech żyje nam górniczy stan!

Krzysztof Wiaderny
Prezes Zarządu - Dyrektor Generalny
BOT KWB Bełchatów SA

---

Konin

Siłą Kopalni "Konin" od zawsze byli twardzi ludzie

Niewiele jest w Polsce firm, które mogą poszczycić się tak długą historią, jak Kopalnia "Konin" - pracujemy nieprzerwanie od 60. lat. W tym czasie kolejne odkrywki, budowane na rozpoznawanych sukcesywnie złożach węgla brunatnego, zapewniały socjalne bezpieczeństwo i zasobność mieszkańców regionu, tworząc w miarę upływu czasu stabilny rynek konsumencki, generując również nowe miejsca pracy w sektorze usług. W ciągu minionych 60. lat kopalnia była motorem wielu inicjatyw gospodarczych związanych z regionem konińskim, stymulując jego prawidłowy i dynamiczny rozwój. Trudno jednak powstrzymać się przed dokonaniem swego rodzaju podsumowania dotychczasowej działalności firmy.

Pierwsze pokłady węgla brunatnego w rejonie Konina zostały rozpoznane i zbadane w 1926 roku. W czasie II wojny światowej Niemcy rozpoczęli budowę kopalni wraz z zakładem przeróbczym - brykietownią. Po wojnie, w 1945 roku, na bazie istniejącej infrastruktury uruchomiono eksploatację odkrywki "Morzysław", początkowo dla potrzeb miejscowej ludności, a od 1946 roku również dla potrzeb brykietowni.

Kopalnia "Konin" od początku swego istnienia była prekursorem w dziedzinie rozwoju technicznego. Konińscy górnicy wykonali więcej wkopów udostępniających nowe złoża niż wykonano takich wkopów we wszystkich pozostałych kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego w Polsce. Sukcesywnie wprowadzano do pracy w nowo otwieranych odkrywkach wydajniejsze i nowocześniejsze maszyny.

W 1953 roku rozpoczęto eksploatację odkrywki "Niesłusz". W lipcu 1955 roku kopalnia otrzymała oficjalnie nazwę Kopalnia Węgla Brunatnego "Konin". Po wybudowaniu w roku 1958 Elektrowni "Konin", a potem Elektrowni "Pątnów", uruchamiano sukcesywnie następne odkrywki: Gosławice - 1958 rok; Pątnów - 1962 rok; Kazimierz - 1965 rok; Jóźwin - 1971 rok; Lubstów - 1982 rok; Jóźwin II - 1999 rok i Drzewce - 2005 rok.

Ze względu na specyficzne warunki geologiczno-górnicze panujące w kopalni wprowadzano nowoczesne systemy odwadniania pokładów studniami głębinowymi, odchodząc całkowicie od odwadniania pokładów chodnikami odwadniającymi. Opracowano sposoby wykorzystywania wód z odwadniania nowo budowanych odkrywek do likwidacji starych wyrobisk. Do światowego poziomu doprowadzono procesy związane z rekultywacją terenów pokopalnianych. Przez sześćdziesiąt lat pracy kopalni udoskonalano systemy transportowe zastępując transport kolejowy odstawy urobku na panujący dziś powszechnie w kopalni transport taśmowy. Dopracowano się również sprawnie działających systemów sterowania procesami produkcyjnymi. Najbardziej spektakularne przedsięwzięcia w działalności kopalni odkrywkowej to transport maszyn podstawowych na duże odległości bez potrzeby ich demontażu. W kopalni "Konin" 11 razy przemieszczano takie maszyny, a łączna długość tras przejazdu wyniosła ponad 158 km.

Dla kopalni najbardziej adekwatnymi danymi określającymi wyniki działalności są te, które dotyczą poziomu wydobycia węgla i ilości zdejmowanego nadkładu. W ciągu 60. lat swojej historii pracownicy Kopalni "Konin" wydobyli ponad 501 mln Mg węgla i zdjęli ponad 2,5 mld m³ nadkładu.

Specyficzne położenie Kopalni "Konin" powoduje bardzo duży i stały dopływ wód podziemnych, który musi zostać zneutralizowany przez pracę urządzeń odwadniających. Początkowo podstawowym sposobem odwodnienia złóż w poszczególnych odkrywkach była metoda górnicza, polegająca na drążeniu pionowych i poziomych wyrobisk odwadniających. Do momentu likwidacji w 1996 roku odwodnienia podziemnego w Kopalni "Konin" wydrążono około 389.909 mb. wyrobisk odwadniających. Obecnie dla odwodnienia złoża stosuje się odwodnienie wgłębne, polegające na wykonaniu i późniejszym eksploatowaniu studni odwadniających, rozmieszczonych w odpowiednich barierach o odmiennych funkcjach i zadaniach - w kopalni pracuje 301 studni głębinowych. W okresie działalności kopalni wypompowano blisko 4 mld m³ wody.

W swojej historii kopalnia nabyła ponad 12 tys. ha gruntów, z czego sprzedano lub przekazano w sumie około 6,5 tys. ha, w tym prawie 5 tys. ha gruntów zrekultywowanych. Obecnie Kopalnia "Konin" posiada ponad 5,7 tys. ha gruntów.

W czasie swojego istnienia kopalnia przechodziła szereg transformacji związanych ze zmianami społecznymi i politycznymi zachodzącymi w Polsce. Przedostatnią znaczącą zmianą było wprowadzenie w 1989 roku Statutu KWB "Konin". Statut ten zawierał podstawy prawne działalności Przedsiębiorstwa Państwowego Kopalnia Węgla Brunatnego "Konin", powołanego na mocy Zarządzenia Ministra Przemysłu z 16 stycznia 1989 roku. Po dziesięciu latach, 1 lipca 1999 roku Przedsiębiorstwo Państwowe przekształcono w Jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa KWB "Konin" w Kleczewie SA. Spółka ta działa na podstawie zapisów Kodeksu Handlowego i zatwierdzonego Statutu.

Od kilku lat kopalnia poddawana jest intensywnym działaniom restrukturyzacyjnym, zmieniane są struktury, zasady i zakresy działania poszczególnych pionów i służb. Ze względu na niestabilność odbioru węgla z ZE PAK SA w ostatnim roku wprowadzono również programy oszczędnościowe dyscyplinujące wydatki. Efektem tych działań było zmniejszenie kosztów wydobycia przy jednoczesnym utrzymaniu takich parametrów, jak zdolność wydobywcza, utrzymanie zapasów węgla na przyzwoitym poziomie i zachowanie płynności finansowej firmy.

Niepokojące zjawiska, które wystąpiły na początku tego roku, związane z ograniczeniem zapotrzebowania na węgiel ze strony ZE PAK nie wstrzymały realizacji zadań zaplanowanych w kopalni na 2005 rok. Oto niektóre dokonania minionych miesięcy:

• W Odkrywce "Drzewce": 5 sierpnia 2005 roku uruchomiono zdejmowanie nadkładu, trwa modernizacja koparki Rs-400, trwają prace przy budowie ciągu węglowego, na koniec stycznia 2006 roku planujemy uruchomienie wydobycia węgla.
• W Odkrywce "Jóźwin" kontynuujemy prace związane z kształtowaniem wierzchowiny zwałowiska pod przyszły Ośrodek Sportowo-Rekreacyjny dla Kleczewa.
• Wprowadzono dalsze zmiany struktury organizacyjnej Spółki, w pionie Dyrektora Technicznego.
• Po trudnych i długich negocjacjach z Zarządem ZE PAK S.A. 12 lipca 2005 roku został podpisany aneks do umowy wieloletniej na dostawę węgla do Pątnowa II.
• W ciągu trzech kwartałów 2005 roku kopalnia przekazała lub sprzedała 686 ha gruntów, w tym 452 ha zrekultywowanych i 234 ha nieprzekształconych.

Realizując założenia zawarte w planie rocznym, za 10 miesięcy 2005 roku osiągnęliśmy następujące wyniki produkcyjne: wydobycie węgla - 8.143 tys. Mg; zdjęcie nadkładu 53.147 tys. m³. Porównując te dane
z wynikami osiągniętymi w roku 2004 należy stwierdzić, że w roku 2005 zdjęliśmy o ponad 8 mln m³ mniej nadkładu i wydobyliśmy o 877 tys. Mg mniej węgla. Tegoroczne gorsze wyniki produkcyjne są konsekwencją zmniejszonego zapotrzebowania konińskich elektrowni. Taka sytuacja przekłada się na wysokość przychodów, które w tym okresie były mniejsze o około 43 mln złotych.

Zatrudnienie w kopalni na dzień 16 listopada 2005 roku wynosiło 4.814 osób i od początku roku zmniejszyło się o 240 pracowników.

Przy okazji okrągłego jubileuszu 60-lecia, gdy mówimy o dokonaniach minionych lat, należy również spojrzeć w przyszłość. Opłacalność ekonomiczna pozyskiwania energii opartej o złoża węgla brunatnego jest bezdyskusyjna, względy społeczne przemawiają więc za tym, aby głównymi celami sektora energetycznego w regionie konińskim pozostały:

• kontynuacja produkcji energii elektrycznej na obecnym poziomie przy maksymalnie obniżonej cenie jednostkowej, która umożliwi funkcjonowanie energetyki konińskiej po 2005 roku na uwolnionym rynku energii,
• racjonalne wykorzystanie istniejącej infrastruktury ZE PAK SA oraz udokumentowanych zasobów węgla,
• wytwarzanie energii w oparciu o urządzenia i technologie przyjazne dla środowiska,
• utrzymanie w dłuższym horyzoncie czasowym stanowisk pracy dla załóg ZE PAK SA i KWB "Konin" w Kleczewie SA.

Precyzyjnie określone cele wymagają od obu partnerów określonych działań. Zdając sobie sprawę z tego, ile zależy od nas samych, wykonaliśmy szereg posunięć, które prowadzą do: zmniejszenia obciążeń podatkowych, ograniczenia kosztów związanych z zawieraniem umów zewnętrznych, zmniejszenia kosztów energii i paliw. Ponadto w takich obszarach, jak zmiana niektórych form działalności Spółki, restrukturyzacja zatrudnienia i szeroko rozumiane sprawy socjalne nadal prowadzona będzie polityka cięcia zbędnych kosztów.

Dziś już wiemy, że środki na realizację projektu Pątnów II zostały uruchomione i po kilkunastu miesiącach przestoju prace przy budowie bloku 464 MW zostały wznowione. Mamy również nadzieję, że zostaną dotrzymane obietnice dotyczące modernizacji Pątnowa I, co oznaczałoby, że zostanie zrealizowana umowa prywatyzacyjna. Przypomnę, że umowa ta gwarantowała utrzymanie dotychczasowego poziomu produkcji energii elektrycznej w ZE PAK i pozwalałaby Kopalni "Konin" spokojnie realizować plany związane z uruchamianiem nowych odkrywek na złożach perspektywicznych.

Zarząd Kopalni od lat prowadzi rozmowy ze wszystkimi stronami zaangażowanymi w proces negocjacji dotyczących przyszłości ZE PAK SA. Niezwykle trudne negocjacje dotyczą choćby akceptowalnej z punktu widzenia kopalni ceny węgla. Zdając sobie sprawę z konieczności utrzymania zdolności wydobywczej kopalni Zarząd już w 2004 roku podjął decyzję o potrzebie opracowania nowej strategii rozwoju, która obejmowałaby okres najbliższych 35 lat. Strategia taka powstała na przełomie 2004 i 2005 roku. Zawarto w niej kilkanaście najbardziej możliwych scenariuszy rozwoju sytuacji w elektrowniach konińskich oraz wpływ poszczególnych scenariuszy na przyszłą sytuację kopalni.

W 2005 roku przeprowadzono szereg konsultacji i intensywnie pracowano w zespołach wielobranżowych stworzonych wewnątrz kopalni. Efektem tych działań są wstępne decyzje dotyczące wyboru kolejności górniczego zagospodarowania złóż perspektywicznych zalegających w rejonie Konina.

Jest pewne, że tylko takie podejście, a więc pokonanie stagnacji i rozkwit przemysłu paliwowo-energetycznego, może spowodować rozwój gospodarczy regionu. Dotychczasowe sukcesy konińskiego zespołu gospodarczego osiągane były przy ścisłej współpracy obu podmiotów wchodzących w jego skład. Można zaryzykować stwierdzenie, że warunkiem koniecznym osiągnięcia sukcesu ekonomicznego w sektorze paliwowo-energetycznym jest nieuchronna i wieloletnia kooperacja górnictwa węgla brunatnego i energetyki.

Jeżeli chcemy utrzymać nasz potencjał wydobywczy, to oprócz uruchomionej w 2005 roku odkrywki "Drzewce" musimy uruchomić: w 2010 roku odkrywkę "Tomisławice", w 2010 roku odkrywkę "Piaski", w 2018 roku odkrywkę "Ościsłowo". Oznacza to, że kopalnia "Konin" już w tym roku rozpoczęła wyścig z czasem, który w konsekwencji ma doprowadzić do wybudowania i uruchomienia w ciągu najbliższych 6 lat eksploatacji węgla z dwóch nowych odkrywek, każda o zdolności wydobywczej około 2,5 mln Mg węgla na rok.

Odkrywkowa eksploatacja górnicza jest bardzo specyficzną działalnością gospodarczą. Od podjęcia decyzji o uruchomieniu wydobycia węgla z określonej odkrywki do rzeczywistego wydobycia mija wiele lat. Tak długi czas związany jest z koniecznością wykonania ogromnej ilości działań formalno-prawnych pozwalających rozpocząć budowę odkrywki, a przecież to dopiero wstęp do budowy wkopu udostępniającego i wydobycia węgla.

Jednoczesna budowa dwóch odkrywek jest nie tylko rzeczą niespotykaną w historii polskiego, ale prawdopodobnie również światowego górnictwa odkrywkowego. Spośród wielu czynników mających wpływ na proces budowy odkrywek, decydujące są dwa. Pierwszy z nich to czas, jaki pozostał do momentu, w którym kopalnia musi uruchomić wydobycie węgla z tych odkrywek, drugi - środki finansowe niezbędne do jego uruchomienia.

Planujemy otwarcie odkrywek za 6 lat. To bardzo krótki okres, jednak przy zachowaniu odpowiedniego reżimu, dyscypliny i wykorzystaniu doświadczeń z lat ubiegłych, realizacja tego zadania jest możliwa.

Zdecydowanie trudniejszym zagadnieniem jest pozyskanie środków finansowych na niezbędne inwestycje związane z budową odkrywek. Oceniamy, że przedsięwzięcie to pochłonie między 450 a 500 mln złotych. Istnieją trzy źródła pozyskania środków na inwestycje, pierwszym są środki własne, drugim - kredyt, a trzecim - dokapitalizowanie firmy.

Niezwykle trudne, wręcz niemożliwe będzie sfinansowanie budowy dwóch odkrywek w tak krótkim czasie ze środków własnych. Równie trudne będzie uzyskanie kredytu, którym można byłoby pokryć koszty tej inwestycji. Przypomnę, że spłacamy już kredyt zaciągnięty na budowę odkrywki "Drzewce". Pozostaje trzecia droga, prawdopodobnie jedyna możliwa. Jest to szybkie dokapitalizowanie firmy, czego niezbędnym warunkiem jest rozpoczęcie procesu prywatyzacji.

Należy stwierdzić, że bez szybkiej prywatyzacji połączonej z konsolidacją i znalezieniem odpowiedniego inwestora branżowego, zdecydowanego na finansowanie śmiałych planów inwestycyjnych w Kopalni "Konin", nie będziemy mogli się rozwijać. Grozi nam stagnacja, brak środków finansowych, trwanie w niepewności i ciągły niepokój o przyszłość już nie tylko kopalni i jej załogi, ale również całego regionu. Nie wolno do tego dopuścić, dziś nie ma rzeczy ważniejszej dla naszej firmy, niż znalezienie środków finansowych służących rozwojowi.

Aby dotrzymać tak napiętych terminów potrzebna jest ogromna determinacja. Każdy pracownik kopalni, obojętnie, na jakim stanowisku dziś pracuje - musi zdać sobie sprawę z tego, jak trudne jest to zadanie i jak ciężka praca czeka każdego z nas. Mam wrażenie, że ta świadomość w firmie jest coraz większa.

Świętując jubileusz nie możemy zapomnieć o tysiącach ludzi, którzy historię Kopalni "Konin" tworzyli i tworzą. Bo przecież kopalnia to nie tylko złoża, maszyny, metry zdjętego nadkładu i miliony ton wydobytego węgla. Siłą Kopalni "Konin" od zawsze byli twardzi ludzie, którzy swoją codzienną pracą tworzą wizerunek firmy sprawiając, że pomimo sześćdziesiątych urodzin jest ona wciąż w dobrej formie i intensywnie przygotowuje się do następnych 40 lat pracy.

Mieczysław Lichy
Prezes Zarządu - Dyrektor Generalny
KWB "Konin" SA