Zakończenie procedury drugiego czytania projektu "Dyrektywy w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego"

6 września 2005 roku na Sesji Plenarnej Parlamentu Europejskiego w Strasburgu odbyło się, w ramach tzw. procedury "drugiego czytania", głosowanie nad poprawkami do projektu dyrektywy w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego. W wyniku głosowania Parlament Europejski odrzucił część, najbardziej niebezpiecznych poprawek, zaostrzających wymagania dyrektywy w stosunku do tych przedsiębiorstw, które wytwarzają odpady obojętne i niezanieczyszczoną glebę (nadkład) oraz odpady inne niż niebezpieczne i obojętne. Informacja o zapisach projektu dyrektywy po zakończeniu głosowania w Parlamencie Europejskim przedstawiona została w "Węglu Brunatnym" nr 3 (52).

28 września 2005 roku Komisja Europejska wydała "Opinię w sprawie poprawek Parlamentu Europejskiego do Wspólnego Stanowiska Rady dotyczącego wniosku w sprawie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego oraz zmieniającej dyrektywę 2004/35/WE". Należy stwierdzić, że opinia Komisji Europejskiej w sprawie poprawek Parlamentu Europejskiego jest korzystna z punktu widzenia przemysłu węgla brunatnego. Nie powoduje ona jednak odrzucenia uchwalonych przez Parlament Europejski poprawek, gdyż taką decyzję może podjąć jedynie Rada Unii Europejskiej. Stanowi natomiast istotny argument w dalszej dyskusji nad projektem dyrektywy w Radzie.

Poniżej przedstawiamy wprowadzone przez Parlament Europejski poprawki, które spotkały się ze sprzeciwem Komisji Europejskiej:

• zapisami dyrektywy objęto "inne materiały wydobywane", ponownie składowane w wyrobiskach poeksploatacyjnych.
• Komisja Europejska uznała, że nie jest to zgodne z przedmiotem dyrektywy. Podejście to jest korzystne dla przemysłu węgla brunatnego. Za "inny wydobywany materiał" mógłby bowiem zostać uznany nadkład umieszczany w wyrobisku poeksploatacyjnym w procesie zwałowania wewnętrznego. Musiałby on wówczas podlegać niektórym zapisom dyrektywy.
• wprowadzone zostały zapisy dotyczące środków, jakie należy podjąć
  w celu zapobieżenia pogorszeniu się stanu wody i zanieczyszczeniu gleby, podczas napełniania wodą wyrobisk poeksploatacyjnych.
• Komisja Europejska nie zgodziła się z tą poprawką, gdyż kwestia ta nie jest objęta zakresem tej dyrektywy, a stanowi przedmiot Ramowej Dyrektywy Wodnej 2000/60/WE. Podejście to jest korzystne dla przemysłu węgla brunatnego, gdyż ogranicza zakres tworzonej dyrektywy.
• wprowadzono wymóg zapewnienia "obiektom unieszkodliwiania odpadów" zgodności z Ramową Dyrektywą Wodną od dnia wejścia
  w życie dyrektywy, tj. bez okresu przejściowego.
• Komisja Europejska uważa, że takie zobowiązania byłyby zbyt nakazowe i nie mogą zostać przyjęte. Podejście to jest korzystne dla przemysłu węgla brunatnego, gdyż zachowuje okres przejściowy dla istniejących "obiektów unieszkodliwiania odpadów", którymi w naszym przypadku są prawdopodobnie zwałowiska zewnętrzne nadkładu.
• skreślono tekst odnoszący się do przejściowych przepisów przyznanych nieaktywnym, ale jeszcze nie zamkniętym obiektom.
• Komisja Europejska nie zgodziła się z tą poprawką, gdyż uważa,
  że istniejący wcześniej zapis wystarczająco zabezpiecza środowisko,
  w tego typu specyficznych sytuacjach. Podejście to jest korzystne dla przemysłu węgla brunatnego, gdyż ogranicza wymagania dyrektywy w stosunku do "obiektów unieszkodliwiania odpadów" (czyt. zwałowisk zewnętrznych), które zaprzestały przyjmowania odpadów lub są w końcowym etapie realizacji procedury zamknięcia i zostaną definitywnie zamknięte do końca 2010 roku.
• skrócono czas transpozycji dyrektywy, a więc jej dostosowania do prawa Krajów Członkowskich z 24 miesięcy do 18 miesięcy.
• Komisja Europejska nie zgodziła się z tą poprawką, gdyż uważa,
  że okres wynoszący 24 miesiące jest niezbędny dla zapewnienia odpowiedniej transpozycji wymienionej dyrektywy. Podejście to jest korzystne dla przemysłu węgla brunatnego, gdyż wydłuża czas dostosowywania dyrektywy do warunków polskich.

Poprawki Parlamentu Europejskiego oraz opinia Komisji Europejskiej dotycząca tych poprawek zostały przekazane Radzie Unii Europejskiej,
w dniu 3 października 2005 roku.

6 października 2005 roku Rada Unii Europejskiej odrzuciła wszystkie poprawki Parlamentu Europejskiego. Oznacza to sprzeciwienie się przez Radę zmianom wprowadzonym przez Parlament Europejski do Wspólnego Stanowiska 23/2005, przyjętego przez Radę 12 kwietnia 2005 roku, co należy uznać za korzystne dla przemysłu węgla brunatnego.

Z powodu odrzucenia poprawek w Radzie Unii Europejskiej 12 października 2005 roku zwołany został zgodnie z procedurami Komitet Pojednawczy. Komitet Pojednawczy składa się z 15 przedstawicieli Rady Unii Europejskiej i 15 przedstawicieli Parlamentu Europejskiego. Posiedzenia Komitetu Pojednawczego kierowane są przez Wiceprzewodniczącego Parlamentu Europejskiego i Ministra Kraju Członkowskiego, sprawującego aktualnie prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Celem działania Komitetu Pojednawczego jest stworzenie kolejnej kompromisowej wersji projektu dyrektywy, która będzie zaakceptowana przez wymaganą większość zarówno w Parlamencie Europejskim, jak i w Radzie.

Jeśli Komitet Pojednawczy nie przyjmie kompromisowej wersji projektu dyrektywy, dyrektywę uważa się za nie przyjętą. Jeśli kompromisowy projekt dyrektywy zostanie przyjęty przez Komitet Pojednawczy, tekst takiego projektu zostanie przekazany do Parlamentu Europejskiego i Rady, celem rozpoczęcia procedury "trzeciego czytania".

W procedurze "trzeciego czytania" Parlament Europejski i Rada mają 8 tygodni na zatwierdzenie przekazanego przez Komitet Pojednawczy kompromisowego projektu dyrektywy. Głosowanie nad projektem dyrektywy odbywa się w Parlamencie Europejskim - większością absolutną, a w Radzie Unii Europejskiej - większością kwalifikowaną.

W obecnej sytuacji można oczekiwać, że ostateczny tekst dyrektywy zostanie przegłosowany w pierwszych miesiącach 2006 roku, po czym dyrektywa wejdzie w życie.