Sektorowy Komitet Dialogu Społecznego w Górnictwie przy Komisji Europejskiej ds. Zatrudnienia i Spraw Społecznych

22 listopada br. w Brukseli odbyło się kolejne zebranie plenarne Sektorowego Komitetu Dialogu Społecznego w Górnictwie. Głównym punktem obrad było przyjęcie przez partnerów społecznych wspólnego stanowiska dotyczącego konieczności wypracowania europejskiej strategii wykorzystania mineralnych zasobów naturalnych. Problematyka ta była przedmiotem dyskusji kilku zebrań roboczych. Pełny tekst stanowiska poniżej.

Stanowisko dotyczące konieczności wypracowania europejskiej strategii wykorzystania mineralnych zasobów naturalnych

Odpowiedzialność

Partnerzy społeczni europejskiego dialogu na rzecz rozwoju społeczności europejskiej działający w ramach Europejskiego Komitetu Dialogu Społecznego "Mines" ¹ (Górnictwo), przyjmując odpowiedzialność za wzrost gospodarczy, bezpieczeństwo i tworzenie miejsc pracy, a także za zachowanie i ochronę środowiska naturalnego są żywotnie zainteresowani wypracowaniem strategii dotyczącej wykorzystania mineralnych zasobów naturalnych.

Ostatnie wydarzenia na rynkach surowców, ich niska podaż i wzrastające ceny, wskazują na potrzebę przeszacowania obecnego stanu rzeczy w Europie ze szczególnym zwróceniem uwagi na bezpieczeństwo dostaw.

W związku z powyższymi zmianami celowym jest opracowanie prawnych i politycznych ram długoterminowych działań, które stwarzałyby możliwość bezpiecznego planowania dla europejskiego przemysłu wydobywczego i związanych z nim gałęzi przemysłu, a także prawidłowych i uczciwych warunków konkurencji.

Partnerzy społeczni są przekonani, że zmiana polityki europejskiej jest niezbędna do osiągnięcia celów związanych z wytwarzaniem energii i wydobyciem surowców z uwzględnieniem bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjność cen, poszanowaniem środowiska naturalnego oraz zachowaniem miejsc pracy. Jednocześnie konsekwentna i długoterminowa europejska polityka dotycząca zasobów mineralnych może służyć jako podstawa do osiągnięcia założeń wypracowanych w Lizbonie.

Wzrost i rozwój gospodarczy

Podstawą produkcji przemysłowej w Europie jest zapewnienie bezpieczeństwa dostaw surowców z uwzględnieniem ich ilości, ceny i jakości. Bez surowców produkcja wielu artykułów oraz prowadzenie działalności gospodarczej w naszym nowoczesnym przemyśle i usługach byłyby niemożliwe. Surowce, z ich szerokim spektrum zastosowań, stanowią podstawę do zaspokojenia podstawowych potrzeb ludzi i z tego też powodu są niezastąpione. Zapewnienie bezpieczeństwa dostaw leży w ogólnym interesie społecznym i gospodarczym, dlatego też muszą zostać wypracowane podstawy ich zabezpieczenia przy poszanowaniu interesów środowiska, gospodarki i społeczeństwa.

Bezpieczne planowanie

Wysokie nakłady na inwestycje niezbędne do zbadania zasobów naturalnych i uzyskania prawnej zgody na ich eksploatację wymagają planowania długofalowego oraz stabilnych przepisów. Tworzenie i zachowanie istotnej liczby miejsc pracy w Europie jest możliwe tylko w przypadku zapewnienia możliwości bezpiecznego planowania długofalowego.

Miejsca wydobycia surowców są - przeciwnie do innych gałęzi przemysłu - ściśle związane z uwarunkowaniami geologicznymi występowania złóż. Dostęp do takich miejsc jest w związku z tym podstawą działalności gospodarczej. Nie ulega wątpliwości, że działalność górnicza powoduje czasowe zmiany w ukształtowaniu terenu. Niemniej jednak, powierzchnia niezbędna do wydobycia surowców stanowi zaledwie 0,1% wszystkich wykorzystywanych powierzchni i w dodatku wykorzystywana jest tylko tymczasowo. Zmiany w równowadze hydrologicznej, składzie gleby, florze i faunie wymagają właściwych działań naprawczych po zakończeniu procesów wydobywczych. Na wielu obszarach górniczych po eksploatacji, a nawet w jej trakcie można zauważyć powrót do stanu pierwotnego czy nawet ulepszonego. Z punktu widzenia ekologii późniejsze wykorzystanie tych terenów często powoduje jakościową ich poprawę w porównaniu z ich pierwotnymi charakterystykami. W późniejszym okresie, dzięki celowej rekultywacji i wysiłkom związanym z przywróceniem stanu pierwotnego, powstają tereny, które są zasiedlane przez różne gatunki zwierząt i roślin. Co więcej tereny takie są przeznaczane do wykorzystania jako ośrodki wypoczynku i rekreacji.

Wyzwania XXI wieku

Według ogólnie przyjętych prognoz zapotrzebowanie na surowce podstawowe będzie rosnąć niezależnie od wykorzystania surowców wtórnych. Oznacza to, że nawet przy intensywnym wykorzystaniu wszystkich dostępnych form recyklingu zapotrzebowanie na surowce podstawowe pozostanie na wysokim poziomie.

W opracowaniu strategii dotyczącej zasobów mineralnych należy uwzględnić wyzwania XXI wieku i przedstawić, zarówno przedsiębiorstwom, jak i pracownikom przemysłu wydobywczego, perspektywy na przyszłość. Dotyczy to także, w każdym przypadku, dialogu społecznego i politycznego, a także ustalenia rozsądnych warunków ramowych. Tylko w ten sposób można zagwarantować konkurencyjność międzynarodową w zakresie wysokiej jakości produktów, bezpieczeństwo zatrudnienia, a także ochronę naturalnego środowiska w rozumieniu zrównoważonego rozwoju.

Sygnatariusze

Europejska Federacja Związków Zawodowych Górnictwa, Przemysłu Chemicznego i Energetyki², Europejski Związek Producentów Surowców Mineralnych³, Stowarzyszenie Europejskich Producentów Związków Potasu⁴, Europejski Związek Surowców Przemysłowych⁵, Europejskie Stowarzyszenie Węgla Kamiennego i Brunatnego⁶.