Odkrywka "Władysławów" - to już 30 lat !

Trudno uwierzyć, że już 30 lat minęło od chwili, kiedy górnicy rozpoczęli pracę we Władysławowie. Rocznica ta jest okazją do wspomnień z historii najmniejszej odkrywki węgla brunatnego w Polsce.

Władysławów, obecnie gmina, niegdyś miasto w województwie wielkopolskim, położone jest ok. 11 km od Turku i ok. 25 km od Konina. To właśnie w pobliżu tej miejscowości w 1976 roku rozpoczęto budowę odkrywki "Władysławów" - jednej z trzech odkrywek KWB "Adamów" wydobywających węgiel dla potrzeb Elektrowni "Adamów" w Turku.

Wkop udostępniający zlokalizowany był w zachodniej części złoża w pobliżu miejscowości Piorunów. Zdejmowanie nadkładu rozpoczęto koparką Ds-1120/2 (patrz tabela 1). Zwałowanie realizowano zwałowarką As-1120. W 1977 roku rozpoczęto eksploatację węgla koparką SchRs-315, która pracuje do dnia dzisiejszego. W 1981 roku do zdejmowania nadkładu dołączyła koparka KW-1450, którą w 1988 roku zastąpiła koparka SchRs-800/3. Koparkę Ds-1120/2 wycofano z eksploatacji w 1993 roku, a w jej miejsce uruchomiono koparkę SchRs-800/2. Zwałowarkę As-1120 zastąpiła zwałowarka ARsB-5000 w roku 1994. Do roku 1998 eksploatacja prowadzona była systemem równoległym w kierunku południowym. Następnie nastąpiła zmiana kierunku postępu frontu eksploatacyjnego celem wybrania południowo-zachodniej części złoża. Do dnia dzisiejszego zdjęto 130 mln m³ nadkładu i wydobyto 34 mln ton węgla.

Obecnie eksploatowana jest wschodnia część złoża. Nadkład zdejmowany jest trzema piętrami z trzech poziomów roboczych przy użyciu dwóch koparek SchRs-800, przy czym jedna koparka urabia kolejno dwa piętra, co znacznie komplikuje pracę maszyn podstawowych. Deponowanie nadkładu prowadzone jest na zwałowisku wewnętrznym, w wyrobisku poeksploatacyjnym. Prowadzone jest ono podpoziomowo jednym piętrem do wysokości otaczającego terenu przy użyci zwałowarki A2RsB-5000. Transport nadkładu odbywa się przenośnikami taśmowymi o łącznej długości ok. 4 km.

Nadkład stanowią głównie piaski, żwiry oraz gliny zwałowe. Węgiel wykształcony jest w postaci jednego pokładu z licznymi przerostami piasków, iłów i glin. Wartość opałowa nie przekracza 1.700-1.800 kcal/kg. Głębokość zalegania, liczne przerosty oraz znaczne deniwelacje spągu poważnie komplikują eksploatację.

Udział wydobycia węgla z o/Władysławów w ogólnym wydobyciu KWB "Adamów" SA wynosi ok. 30%. Wielkość zasobów przemysłowych zapewni wydobycie węgla na obecnym poziomie do roku 2012.

Prezentując krótki rys historyczny odkrywki nie sposób nie wspomnieć o rekultywacji.

Tabela 1. Maszyny podstawowe O/Władysławów.

Nadkład

1. W kwietniu 1988 r. koparka KW-1450 została zastąpiona koparką SchRs-800/3
2. W listopadzie 1992 zakończono eksploatację koparki Ds-1120
3. W marcu 1993 r. uruchomiono koparkę SchRs-800/2

Zwałowanie

1. W lutym 1993 r. zwałowarka As-1120 została zastąpiona zwałowarką ARsB-5000/1

Po wykonaniu wkopu udostępniającego zwałowanie prowadzone było do poziomu otaczającego terenu. Podstawowym kierunkiem rekultywacji był kierunek rolny. Patrząc na tereny sprzedane rolnikom widać, że mogą stanowić wzór właściwie prowadzonej rekultywacji.

W ramach prac rekultywacyjnych odbudowano drogi Chylin-Kuny, Władysławów-Chylin, Kamionka-Stefania. Na odbudowę czekają Władysławów-Milinów (2006 rok) i Rusocice-Milinów.

Do ciekawych przedsięwzięć realizowanych w 2001 roku w odkrywce "Władysławów" należy wykorzystanie układu KTZ do usypania płyt dwóch boisk do piłki nożnej [1]. W "Węglu Brunatnym" [1] opisano nietypowe przedsięwzięcia z zakresu rekultywacji w kierunku wodnym.

W 2005 roku wykonano geologiczne prace rozpoznawcze w kategorii C1 złoża węgla brunatnego "Władysławów II" [3]. Rozpoznane złoże stanowi naturalne przedłużenie ku wschodowi złoża "Władysławów". Ilość zasobów bilansowych określono na ok. 12 mln ton. Średnia głębokość zalegania wynosi ca 60 m, miąższość pokładu węgla 9 m. Już istniejąca w rejonie eksploatowanego złoża rozbudowana infrastruktura techniczna Kopalni - droga odstawy kolejowej węgla do elektrowni, zaplecza warsztatowe, rozbudowany system odwodnienia odkrywki i wytworzony wokół niej lej depresji, zaplecza socjalne i biurowe - wszystko to powoduje, że w tym rejonie warunki sprzyjają dalszemu kontynuowaniu eksploatacji w kierunku wschodnim.

Chociaż w grze rynkowej argumentem ostatecznym jest cena produktu finalnego, w tym przypadku cena jednej kilowatogodziny, strategia KWB "Adamów" SA , wspierana przez odpowiednie ministerstwa, powinna być ukierunkowana zarówno na zachowanie konkurencyjności w aspekcie ekonomicznym i ekologicznym, jak i racjonalne wykorzystanie złóż węgla i kopalin towarzyszących, które są własnością skarbu państwa.

30 lat to wiek kiedy człowiek zaczyna osiągać dojrzałość zawodową i jest u szczytu swych możliwości, gotów do najefektywniejszej pracy. 30 lat funkcjonowania odkrywki "Władysławów" to czas zdobywania doświadczenia, poszerzania wiedzy fachowej (know-how) przez kadrę kierowniczą i pracowników fizycznych.

Górnicy z Władysławowa z dumą patrzą w przeszłość i z nadzieją w przyszłość.

[1] "Stadion w Dolinie Pięciu Stawów". Jarosław Szwed, Węgiel Brunatny nr 1 (42) Bełchatów 2003.

[2] "Wyspa skarbów". Jarosław Szwed, Węgiel Brunatny nr 2 (27) Turek 1999.

[3] "Sprawozdanie z geologicznych prac rozpoznawczych złoża węgla brunatnego Władysławów II w kategorii C1". Przedsiębiorstwo Geologiczne we Wrocławiu Proxima SA.

[4] Plan ruchu Kopalni Węgla Brunatnego "Adamów" SA w Turku.

[5] "Polskie górnictwo węgla brunatnego". Zbigniew Kasztelewicz, pod redakcją "Górnictwa Odkrywkowego" Bełchatów 2004 Wrocław.