Nie tylko "brunatne złoto"
Nawóz wapniowy z BOT KWB Bełchatów SA

Wraz z rozpoczęciem prac w kopalni węgla brunatnego w Zagłębiu Górniczo-Energetycznym Bełchatów w drugiej połowie lat siedemdziesiątych, pojawiły się kopaliny towarzyszące. W Polu "Bełchatów" na szczególną uwagę zasługują kreda jeziorna, iły beidelitowe /hydroizolacyjne/, wapienie, bruki krzemienne oraz piaski kwarcowe. Piaski, iły oraz wapienie po ich uszlachetnieniu i przeróbce w zakładzie kruszyw, stanowią obecnie podstawowy własny surowiec kopalni wykorzystywany do budowy dróg, placów, składowisk i robót budowlanych. Nadwyżki tych kopalin i kruszyw są sprzedawane na zewnętrzny rynek lokalny.

W Polu "Bełchatów" zasoby kredy jeziornej oszacowano na 10,5 mln Mg, pozostałe kopaliny od kilkudziesięciu tysięcy do kilku milionów Mg. Na szczególną uwagę zasługuje kreda jeziorna, która stała się naturalnym nawozem do odkwaszania gleb. Od lat dziewięćdziesiątych kopalnia prowadzi przeróbkę kredy jeziornej z możliwościami produkcyjnymi 100 tys. Mg/rok. W wyniku przeróbki powstaje wapno nawozowe odmiany 207a, spełniające wymogi ustawy "o nawozach i nawożeniu". Badania przydatności wapna zostały wykonane w Instytucie Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, w Zakładzie prof. dr hab. Mariusza Fotymy. Na podstawie tych badań uzyskano dopuszczenie do obrotu wydane przez Departament Produkcji Roślinnej Ministerstwa Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej - znak PR.ne. 4071-58/94 z dnia 18.04.1994 r.

Eko-Calcium

Pod nazwą handlową Eko-Calcium realizowana jest sprzedaż naszego wapna zarówno na rynek lokalny, jak i krajowy. Średnia roczna sprzedaż wapna wynosi 15 tys. ton. Działania promocyjno-marketingowe i udział w targach spowodowały, że obecnie jesteśmy znanym w Polsce producentem wapna nawozowego. W 2005 roku uzyskaliśmy od IUNiG w Puławach na Eko-Calcium atest ekologiczny, który jest niezbędny przy produkcji w gospodarstwach ekologicznych. Od maja 2004 roku po zniesieniu dotacji do nawozów wapniowych prowadzimy sprzedaż wolnorynkową Eko-Calcium, systematycznie zwiększając sprzedaż. Dobry ekologiczny produkt oraz niskie koszty produkcji wapna powodują, że jesteśmy konkurencyjni. Czynniki te gwarantują również popyt na następne lata. Zagospodarowanie rolnicze kredy jeziornej było i jest jednym z elementów działalności proekologicznej Kopalni. Eko-Calcium jest wapnem szczególnie nadającym się do odkwaszania i rekultywacji gleb. Jest odpowiedni do stosowania na wszelkiego rodzaju glebach, a szczególnie na glebach o średniej przyswajalności magnezu. Problem zakwaszonych gleb występuje w całej Polsce. W takich przypadkach podstawowym zabiegiem zwiększającym żyzność i wzrost plonów jest wapnowanie. Potrzeby krajowe w tym zakresie szacuje się na 12 mln Mg w czystym CaO, a koniecznym wapnowaniem winno być objęte 4,5 mln ha gleb. Posiadane zasoby w Odkrywce "Bełchatów" w ilości 2,6 mln m³ jak i Odkrywce "Szczerców" 7,1 mln Mg potwierdzają, że BOT KWB Bełchatów SA jest gotowa wnieść znaczący wkład do ogólnopolskiej akcji odkwaszania gleb obecnie i w następnych latach.

Eko-Lignite

Na bazie węgla brunatnego Kopalnia produkuje ekopreparat Eko-Lignite. Jest to rozdrobniony węgiel brunatny poprawiający strukturę i warunki fizyczne gleby. Dostarcza roślinom niezbędne składniki mineralne i substancje organiczne. Węgiel brunatny z bełchatowskiej kopalni, dzięki obecności w swej strukturze wolnych kwasów huminowych bądź soli, wykazuje zdolność do chaletowania jonów metali ciężkich. Dzięki temu węgiel można wykorzystywać do oczyszczania gleb skażonych działalnością przemysłową. Ekopreparat Eko-Lignite polecany jest do stosowania w działkowych i przydomowych ogrodach, na użytkach rolnych, szczególnie do upraw, które znajdują się w pobliżu dróg. Stosowany jest do produkcji podłoży ogrodniczych.

Eko-Lignite dekoracyjny

Eko-Lignite dekoracyjny jest wysortowanym węglem brunatnym o odpowiedniej granulacji. Może być wykorzystywany do dekoracji, ściółkowania oraz do wzbogacania gleby w substancję organiczną. Przy powierzchniowym stosowaniu powoduje zatrzymanie wilgoci i ciepła. Rozkład wierzchniej warstwy pod wpływem warunków atmosferycznych stopniowo hamuje wzrost chwastów. Eko-Lignite dekoracyjny tworzy niepowtarzalny efekt wizualno-dekoracyjny. Zachowuje przy tym jednorodne warunki dla danego podłoża. Po zmieszaniu z glebą pełni funkcję preparatu wzbogacającego i poprawiającego jej strukturę. Zachowuje dużą stabilność na przemieszczanie cząstek przez wiatr.

W procesie technologicznym Kopalnia prowadzi odkrywkową, selektywną eksploatację kopalin towarzyszących, pozyskując cenne surowce do dalszego wykorzystania. Ma to istotne znaczenie dla gospodarki surowcowej kraju, a zwłaszcza regionu centralnego, gdzie dostępność do surowców mineralnych jest niewielka.

Antoni Florczyk
Kierownik Działu Sprzedaży
BOT KWB Bełchatów SA

Nagrody i wyróżnienia: Super-Eco 98 - nagroda publiczności za produkt ekologiczny (nawozy i iły) - Targi POLEKO w Poznaniu 2003/2004 - Orzeł i As Polskiego Przemysłu Nawozowego w Konkursie Polskie Nawozy (konkurs "Zielonego Sztandaru") 2006 - Nagroda Specjalna Prezesa PSL za Eko-Calcium (konkurs "Zielonego Sztandaru")