Robocza wizyta w Indiach
Jednym z istotnych zadań programowych w działalności Związku Pracodawców
Porozumienia Producentów Węgla Brunatnego (ZP PPWB) jest podejmowanie,
utrzymywanie współpracy i wymiana doświadczeń
z zagranicznymi pracodawcami reprezentującym branżę węgla brunatnego.
Na zaproszenie jednego z największych azjatyckich koncernów
paliwowo-energetycznych Neyveli Lignite Corporation Ltd z Indii (NLC) w dniach
od 19 do 23 lutego br. delegacja ZP PPWB przebywała z koleżeńską wizytą
roboczą na terenie koncernu. Wizyta miała na celu zapoznanie się delegacji z
odmiennymi
w stosunku do polskich warunkami funkcjonowania kopalń odkrywkowych węgla
brunatnego, a w szczególności ich problemami eksploatacyjnymi oraz najważniejszymi
aspektami organizacyjno-ekonomicznymi. W skład położonego w stanie Tamil Nadu,
około 200 km na południe od Chennai koncernu NLC wchodzą dwie elektrownie
cieplne: TPS I
o mocy zainstalowanej 600 MW, rozbudowanej w 2003 r. o dwa bloki po 210 MW oraz
TPS II o mocy zainstalowanej 1.470 MW. Łączna moc obecnie pracujących bloków
elektrowni NLC wynosi 2.490 MW.
Węgiel brunatny jest paliwem wykorzystywanym w obu
elektrowniach. Wydobywany jest z dwóch znajdujących się obok siebie odkrywek
Mine I oraz Mine II.

NLC - widok frontu roboczego poziomów nadkładowych w kopalni Mine
II.
Mine I to odkrywka o powierzchni około 27 km2, posiadająca
zasoby w ilości 365 mln ton węgla. Roczna produkcja tej odkrywki wyraża się
wielkością 10,5 mln ton. W 2001 roku otwarto rozszerzenie odkrywki Mine I w
celu uzyskania dodatkowego wydobycia węgla
w ilości 3,0 mln ton rocznie. Odkrywka ta o nazwie Mine
IA posiada powierzchnię ok. 11,6 km2, a jej zasoby szacuje się na ok. 120 mln
ton węgla.
Mine II jest odkrywką o powierzchni ok. 28 km2 i zasobach sięgających
prawie 400 mln ton węgla. Z odkrywki tej wydobywa się ok. 10,5 mln ton węgla
rocznie. Średnia wartość kaloryczna wydobywanego w NLC węgla to 2.400
Kcal/kg przy znikomej zawartości siarki, a więc jest to węgiel brunatny
wysokiej jakości.
Miąższość nadkładu dla złoża Neyveli waha się od 50
do 100 m, natomiast węgiel zalega w kilku warstwach o grubości od 8 do 22 m.
Średnia wartość N:W wynosi 5:1. Interesującą cechą złoża Neyveli jest położenie
zwierciadła wody poniżej pokładów węglowych, co wywołuje zjawisko parcia
hydrostatycznego na warstwy węglowe. Ten problem eksploatacyjny rozwiązano
poprzez zastosowanie ochronnych studni redukujących ciśnienie pokładów
wodonośnych, co zabezpiecza odkrywkę przed jej zalaniem.
Poważnym problemem dla kopalni są znaczne opady
atmosferyczne w czasie pory monsunowej. W okresie od października do końca
listopada wielkość opadów może sięgać nawet 800 mm miesięcznie.

NLC - panorama kopalni Mine II.
Do urabiania i transportu nadkładu i węgla wykorzystuje się
w NLC, podobnie jak w polskich kopalniach, technologię KTZ. Należy jednak zwrócić
uwagę na fakt, że we wszystkich odkrywkach występują w znacznej ilości
trudnourabialne partie nakładu. Sprawia to zasadnicze trudności eksploatacyjne
pomimo zastosowania koparek kołowych typu semikompaktowego o konstrukcji
specjalnie przystosowanej do pracy w utworach trudnourabialnych. W związku z
tym na poziomach nadkładowych powszechnie stosowana jest technika wstępnego,
strzałowego rozluzowania gruntu. W celu uzyskania korzystniejszych wyników
ekonomicznych wprowadzana jest również nowa dla NLC technologia urabiania nadkładu
oparta na koparkach jednołyżkowych i transporcie samochodowym. W swych
ambitnych planach NLC przewiduje w najbliższej przyszłości dalszą rozbudowę
kompleksu o następną odkrywkę Jayamkondam o planowanym wydobyciu ok. 9 mln
ton węgla oraz elektrownię TPS III o mocy 2.500 MW. Obecnie, w opracowaniu
znajdują się założenia techniczno-ekonomiczne, które dadzą odpowiedź na
pytanie jaka metoda wydobycia okaże się optymalna dla występujących warunków
geologicznych i ekonomicznych.
Wszystkie wyżej wspomniane odkrywki jak również
elektrownie znajdują się w niewielkiej odległości od siebie, w bezpośredniej
bliskości miasta Neyveli, które jest mieszkalnym zapleczem dla załogi
koncernu.
Należy podkreślić fakt, że NLC od ponad 10 lat bezpośrednio
współpracuje z polskimi firmami będącymi członkami ZP PPWB, a mianowicie:
Poltegor-projekt Sp. z o.o., Kopex-Famago Sp. z o.o. oraz FUGO SA. Firmy te
wygrywając szereg przetargów, w ciągu ostatnich lat zaprojektowały i
dostarczyły do NLC kilka systemów przenośników taśmowych
o szerokości taśmy 2.400 mm i 1.600 mm, transporter gąsienicowy
o nośności ok. 500 t, dwie koparki kołowe nadkładowo-węglowe
o wydajności teoretycznej 3.400 m3/h oraz dwie zwałowarki o wydajności 4.420
m3/h. Wszystkie urządzenia pracują w sposób niezawodny osiągając bardzo
dobre wyniki czasów dyspozycyjności.

NLC - zapoznanie się delegacji ZP PPWB
z pracą polskiej koparki BWE-700l
w Mine IA.
Delegacja ZP PPWB szczegółowo zapoznała się z całym
terenem NLC włącznie ze zrekultywowanym już terenem poeksploatacyjnym
kopalni. Członkowie delegacji mieli okazję obejrzenia prób odbiorowych
nowoczesnego i bardzo oryginalnego urządzenia przeznaczonego do oczyszczania
osadników z osadów mulistych i innych zanieczyszczeń. W zwyczajowy dla
mieszkańców Indii serdeczny i uroczysty sposób członkowie polskiej delegacji
zostali uhonorowani posadzeniem drzew palmowych opatrzonych tabliczką z ich
nazwiskami, pozostawiając jeszcze jeden trwały polski ślad w NLC.
Na zakończenie wizyty delegacja ZP PPWB spotkała się z
Ambasadorem RP w Indiach dr. Krzysztofem Majką. Spotkanie odbyło się na
terenie Ambasady RP w stolicy Indii New Delhi. W trakcie spotkania podsumowano
dotychczasowe osiągnięcia firm polskich we współpracy z NLC,
a także przedstawiono możliwości i perspektywy rozwoju tej współpracy w
przyszłości.

Delegacja ZP PPWB w Ambasadzie RP w New Delhi w towarzystwie Ambasadora
pana Krzysztofa Majki (czwarty od lewej)
oraz szefa Wydziału Ekonomicznego
Ambasady RP pana Janusza Kipigrocha (trzeci od lewej).
Przeprowadzona wizyta wykazała, że każde tego typu przedsięwzięcie
przynosi oprócz ogólnego poszerzenia wiedzy z dziedziny górnictwa
odkrywkowego również opartą na zaobserwowanych doświadczeniach inspirację
do wprowadzanie innowacji na własnym polu działania. Wiemy, że nasi indyjscy
koledzy odwiedzając nasze polskie kopalnie wynieśli z nich bardzo dobre wrażenia,
podobnie jak uczestnicy delegacji ZP PPWB po zapoznaniu się z kopalniami NLC.
dr Janusz Bojczuk
PPW
B