Węgiel brunatny to bezpieczeństwo energetyczne Polski
Polska dysponując relatywnie dużymi
zasobami złóż surowców energetycznych, w tym złóż węgla brunatnego staje
przed ogromną szansą racjonalnego wykorzystania posiadanych zasobów do
produkcji czystej i taniej energii. W przyjętej przez Radę Ministrów 4
stycznia 2005 roku Polityce Energetycznej założono 3% średnioroczny
wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną do 2025 roku. Program ten zakłada
wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną o 74%. Natomiast Program dla
elektroenergetyki z końca marca 2006 roku przyjmuje jeszcze większy wzrost
zapotrzebowania do 2025 roku, bo aż o 93%. Natomiast w Projekcie Polityki
Energetycznej z września 2007 roku węgiel brunatny jest potraktowany
bardzo lakonicznie - co budzi nasze duże zdziwienie.
Zapewnienie dostaw energii elektrycznej w zakładanej wielkości
wymagać będzie w naszym kraju oddawania do eksploatacji w każdej pięciolatce
elektrowni o mocy zainstalowanej od 4 do 5 tys. MW, a więc porównywalnej z mocą
Elektrowni Bełchatów. W omawianym okresie należy również dokonać
gruntownej modernizacji około 60% obecnie zainstalowanej mocy w polskich
elektrowniach, z uwagi na niską sprawność i nie spełnianie wymagań ochrony
środowiska. Jest to wielkie wyzwanie dla Polski. Jeśli nie zrealizujemy tych
potrzeb, to staniemy się dużym importerem obcej energii. Dziś padają coraz
częściej pytania: Czy te nowe elektrownie i te modernizowane będą na węgiel
(w tym i na węgiel brunatny), gaz czy olej. Czy będzie to może energetyka
atomowa?
Konieczność zwiększania produkcji energii elektrycznej
występuje nie tylko w Polsce, ale jest tendencją światową. Według materiałów
EURACOAL, w krajach Unii Europejskiej planowany jest wyraźny wzrost produkcji
energii elektrycznej z 2.901 TWh w roku 2005 do 4.367 TWh w roku 2030, czyli o
około 50%.
Polityka Unii Europejskiej przewiduje sukcesywny wzrost
produkcji energii z węgla brunatnego w okresie co najmniej 30 lat. Obecnie w
Niemczech wydobywa się aktualnie ok. 170 mln Mg węgla brunatnego rocznie (w
Polsce ok. 60 mln Mg), z którego produkuje się blisko 30% krajowej energii
elektrycznej. W kraju tym realizowany jest długofalowy program wydobycia i
przetwarzania węgla brunatnego na najbliższe 40 lat. Budowane są kolejne
kopalnie odkrywkowe m.in. Garzweiler z wydobyciem 40 mln Mg/rok oraz elektrownie
opalane tym paliwem, takie jak: Niederaussem z mocą zainstalowaną 2x1.000 MW i
Naurath z mocą 2x1.000 MW.
Węgiel brunatny w polskiej elektroenergetyce jest obecnie
najtańszym nośnikiem energii pierwotnej, wykorzystywanym do wytwarzania
energii elektrycznej. Wszystkie scenariusze rozwoju gospodarczego Polski, formułowane
przez poszczególne rządy RP, przewidują wydobycie węgla brunatnego na
poziomie około 65 mln Mg rocznie.
Obecny poziom wydobycia będzie utrzymywał się przez ok. 15
lat, a następnie, jeśli nie zostanie uruchomione wydobycie węgla brunatnego
na nowych perspektywicznych złożach Legnica-Ścinawa czy Gubin-Mosty, zacznie
spadać. Ponieważ energia elektryczna wytwarzana z węgla brunatnego jest w
obecnych warunkach najtańsza, to racjonalne i optymalne gospodarowanie zasobami
węgla brunatnego jest jednym z ważniejszych zadań w nadchodzącym okresie.
Patrząc na polskie górnictwo węgla brunatnego musimy przyznać, że jego
atutami są rozpoznane złoża, doświadczona kadra techniczno-inżynierska,
menadżerowie na europejskim poziomie, młodzi i wykształceni pracownicy na
stanowiskach robotniczych oraz - rzecz nie do przecenienia w dobie wdrażania
nowych technologii - zaplecze naukowo-techniczne w postaci wyższych uczelni
współpracujących ściśle z przemysłem i liczne instytuty
badawczo-projektowe oraz przedsiębiorstwa pracujące na rzecz przemysłu
wydobywczego.
W rankingu państw - wydobywczych potentatów - Polska
zajmuje czwarte miejsce za Niemcami, Rosją i Stanami Zjednoczonymi. Jednocześnie
ze swoim prawie 40% udziałem węgla brunatnego w produkcji energii elektrycznej
zajmujemy jeszcze wyższą, bo trzecią pozycję w świecie. Docenienie węgla
brunatnego, z zasobami światowymi szacowanymi na 510 mld Mg, zapewni
dzisiejszej gospodarce światowej, a w tym i polskiej, największe gwarancje
bezpieczeństwa energetycznego.
Przy ustalaniu źródeł pokrycia polskich potrzeb
energetycznych, nadrzędnymi kryteriami powinny być kryteria ekonomiczne, powiązane
z maksymalnym wykorzystaniem własnych surowców. Właściwe podejście do rozwiązywania
tego tematu pozwoliłoby na utrzymanie aktywności zawodowej tysięcy ludzi, związanych
z wydobyciem i przetworzeniem krajowych surowców energetycznych na energię
elektryczną. Rozpatrując kryteria konkurencyjności ekonomicznej należy
stwierdzić, że węgiel brunatny jest dziś liderem w tej kategorii, bowiem
koszty wytworzenia energii elektrycznej z węgla brunatnego są około 30% niższe
niż z węgla kamiennego. Natomiast ceny energii sprzedanej z elektrowni
opalanych węglem brunatnym są o ok. 30% niższe od ceny energii z elektrowni
opalanych węglem kamiennym. W 2005 roku Urząd Regulacji Energetyki podał, że
w Polsce wytworzenie 1 GJ ciepła z węgla brunatnego kosztuje - 17,07 zł, z
węgla kamiennego - 22,61 zł, z gazu ziemnego - 32,99 zł, a z lekkiego
oleju opałowego - 53,08 zł.
W Polsce węgiel brunatny jak i kamienny nie tylko pozostaje
najtańszym źródłem energii, ale też jedynym, dzięki któremu jesteśmy
jako kraj samowystarczalni pod względem energetycznym. Fakty te powinny być
jedynymi, które winno się rozpatrywać przy budowaniu nowej strategii
energetycznej dla Polski na następne 30-50 lat.
Podstawowym zagadnieniem polskiej elektroenergetyki w XXI
wieku, wieku otwartych granic, w tym również dla zakupu surowców
energetycznych jak i samej energii elektrycznej, jest stałe i systematyczne
utrzymywanie konkurencyjności ekonomicznej. Bardzo istotnym zagadnieniem jest
ciągłe podwyższanie sprawności elektrowni opalanych węglem brunatnym w celu
zmniejszenia emisji CO2 do atmosfery.
Rozwój technologii w zakresie ograniczenia nadmiernej emisji
CO2 przez energetykę opartą na węglu oraz brak własnych złóż ropy i gazu
ziemnego, a także coraz wyższe koszty wydobycia węgla kamiennego w pogarszających
się warunkach górniczo-geologicznych, wymuszają konieczność uzupełniania
perspektywicznej bazy surowców energetycznych polskim węglem brunatnym, który
spełnia kryteria ekonomicznej konkurencyjności tak w naszym kraju jak i na świecie.
1. Węgiel brunatny w Polsce
W perspektywie najbliższych kilkudziesięciu lat właściwie
trudno byłoby znaleźć branżę przemysłu ciężkiego niosącą ze sobą taki
ładunek pozytywnych propozycji na przyszłość, jaki niesie górnictwo węgla
brunatnego. Podejmowane z olbrzymim wyczuciem, w pełni profesjonalne działania
związane z likwidowaniem wyeksploatowanych i powstawaniem nowych kopalń
wydobywających węgiel brunatny, powinny spowodować harmonijny rozwój regionów
z tą branżą. Działania te podejmowane we właściwych momentach powinny
przyczyniać się do zwiększenia zatrudnienia w rejonach górniczych, a co za
tym idzie doprowadzić do łagodzenia napięć społecznych.
Obecnie branża węgla brunatnego w Polsce składa się z pięciu
odkrywkowych kopalń węgla brunatnego (kopalnia "Sieniawa" ze względu na
małe wydobycie w tabeli 1 jest pominięta) i pięciu elektrowni opalanych tym
paliwem. Wydobycie węgla brunatnego w Polsce, w obecnie czynnych kopalniach,
przedstawiono w tabeli 1.
Tabela 1. Prognozowane wydobycie węgla brunatnego w
polskich kopalniach odkrywkowych.
| Lata |
KWB "Adamów"
[mln Mg] |
KWB Bełchatów
[mln Mg] |
KWB "Konin"
[mln Mg] |
KWB Turów
[mln Mg] |
Razem
[mln Mg] |
| 2007 |
4,4 |
33,7 |
10,4 |
12,9 |
61,4 |
| 2008 |
4,4 |
34,0 |
10,4 |
12,9 |
61,7 |
| 2009 |
4,4 |
39,6 |
10,4 |
13,1 |
67,5 |
| 2010 |
4,4 |
40,5 |
10,4 |
13,9 |
69,2 |
| 2011 |
4,4 |
40,1 |
10,4 |
10,7 |
65,6 |
| 2012 |
4,4 |
39,7 |
10,4 |
10,7 |
65,2 |
| 2013 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
68,0 |
| 2014 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
68,0 |
| 2015 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
68,0 |
| 2016 |
4,4 |
37,3 |
10,4 |
9,92 |
62,02 |
| 2017 |
4,4 |
37,7 |
10,4 |
9,92 |
62,42 |
| 2018 |
4,4 |
37,6 |
10,4 |
9,92 |
62,32 |
| 2019 |
4,4 |
37,1 |
10,4 |
9,92 |
61,82 |
| 2020 |
4,4 |
35,8 |
10,4 |
9,92 |
60,52 |
| 2021 |
4,3 |
36,1 |
10,2 |
9,5 |
60,1 |
| 2022 |
3,1 |
36,3 |
10,2 |
9,5 |
59,1 |
| 2023 |
0,2 |
36,3 |
10,3 |
9,5 |
56,9 |
| 2024 |
35,8 |
35,8 |
10,3 |
9,5 |
55,6 |
| 2025 |
|
37,8 |
10,3 |
9,5 |
57,6 |
| 2026 |
|
36,4 |
10,3 |
9,5 |
56,2 |
| 2027 |
|
36,9 |
7,4 |
9,5 |
53,8 |
| 2028 |
|
36,9 |
4,5 |
9,5 |
50,9 |
| 2029 |
|
35,0 |
4,2 |
9,5 |
48,7 |
| 2030 |
|
35,0 |
4,2 |
9,5 |
48,7 |
| 2031 |
|
29,7 |
4,2 |
9,5 |
43,4 |
| 2032 |
|
22,6 |
4,0 |
9,5 |
36,1 |
| 2033 |
|
20,0 |
4,0 |
9,5 |
33,5 |
| 2034 |
|
15,0 |
3,8 |
9,5 |
28,3 |
| 2035 |
|
10,0 |
3,6 |
9,2 |
23,1 |
| 2036 |
|
7,1 |
2,5 |
9,2 |
18,8 |
| 2037 |
|
7,1 |
1,6 |
9,2 |
17,9 |
| 2038 |
|
5,0 |
1,6 |
9,2 |
15,8 |
| 2039 |
|
|
1,5 |
9,2 |
10,7 |
| 2040 |
|
|
0,6 |
9,2 |
9,8 |
| Po 2040 |
|
|
|
29,3 |
29,3 |
| Razem |
69,2 |
1.019,6 |
254,9 |
373,4 |
1.718 |
| Zakończenie wydobycia |
2023 r. |
2038 r. |
2040 r. |
2048 r. |
2048 r. |
W 2023 roku nastąpi stopniowy spadek wydobycia węgla
brunatnego w obecnie funkcjonujących kopalniach. W konsekwencji spowoduje to również
spadek produkcji energii elektrycznej w oparciu o to paliwo. W związku z tą
sytuacją należy już teraz podjąć działania w celu zagospodarowania nowych
złóż. Wśród licznych polskich złóż węgla brunatnego Komitet Sterujący
uznał, że najbardziej predysponowane do kolejnego zagospodarowania są złoża
węgla brunatnego położone w rejonie Legnicy. Trwają też analizy nad
zagospodarowaniem innych złóż w rejonach obecnie czynnych kopalń (złoża Złoczew,
Koźmin-Północ, Radomierzyce, Tomisławie, Piaski, Ościsłowo czy Dęby-Szlacheckie),
jak i w regionach perspektywicznych takich jak Gubin-Mosty.
2. Strategia rozwoju branży węgla brunatnego w XXI
wieku w Polsce
W naszym kraju rozpoznano ponad 150 złóż i obszarów węglonośnych.
Udokumentowano ponad 14 mld Mg zasobów w złożach pewnych, ponad 60 mld Mg w
zasobach oszacowanych, a możliwość występowania w obszarach potencjalnie węglonośnych
ocenia się na ponad 140 mld Mg. Nasz kraj ma wielkie bogactwo. Tym dzisiaj
niedocenianym w pełni bogactwem jest węgiel brunatny. Ze względu
na ilość, jakość i dostępność zasobów autorzy zakładają, że węgiel
brunatny może pełnić rolę strategicznego paliwa w polskiej energetyce przez
co najmniej 50, a nawet 100 lat.
Najnowszą charakterystykę i ocenę polskich złóż węgla
brunatnego dokonali autorzy: Jacek R. Kasiński, Sławomir Mazurek i Marcin
Piwocki w monografii pt. "Waloryzacja i ranking złóż węgla brunatnego w
Polsce w 2006 roku". Dokonali również waloryzacji ekonomicznej złóż metodą
sumy rang i metodą punktu utopijnego oraz ustalili ranking złóż węgla
brunatnego w Polsce. Z analizy waloryzacji ekonomicznej i wykonanego rankingu
złóż wynika, że na czele klasyfikacji - "najlepszych" polskich złóż
węgla brunatnego są dwa strategiczne złoża: LEGNICA-Zachód i GUBIN. Do
tych poszczególnych "najlepszych" złóż należy zaliczyć także złoża
satelickie:
- złoże LEGNICA-Zachód = złoże Legnica-Wschód
oraz złoża Legnica-Ścinawa -Głogów (o zasobach około 15 mld Mg),
- złoże GUBIN = złoże Gubin-Brody i złoże Mosty
(o zasobach około 4,5 mld Mg).
Interesującym z punktu widzenia wydłużenia czasu
funkcjonowania Kopalni oraz Elektrowni Bełchatów jest również złoże ZŁOCZEW
z zasobami ok. 486 mln Mg.
2.1. Założenia do eksploatacji złoża "Legnica"
W pierwszym etapie zagospodarowania złoża "Legnica"
przewiduje się eksploatację złoża jednym frontem eksploatacyjnym o zdolności
wydobywczej ok. 25-30 mln Mg/rok. Podstawowym odbiorcą węgla brunatnego z
kopalni "Legnica", będzie elektrownia o mocy 5x850 MW, tj. 4.250 MW
przewidywana do budowy nad rzeką Odrą, w bezpośrednim sąsiedztwie kopalni.
Zakłada się 12-letni cykl budowy kopalni i elektrowni, w tym:
- prace studialne, projektowe, uzgodnienia, montaż
finansowania inwestycji - 3 lata,
- roboty przygotowawcze (zajęcia terenu, prace
odwodnieniowe, budowa maszyn) - 3 lata,
- budowa wkopu udostępniającego - 6 lat.
Docelowe wydobycie węgla brunatnego kopalnia osiągnie w 13
roku od rozpoczęcia budowy wkopu udostępniającego. Aby ten harmonogram był
realny do wykonania decyzje o budowie powinny zapaść jeszcze w tym roku, a
prace studialne powinny się rozpocząć w roku 2008.
Wszystkie maszyny i urządzenia mogą zostać zaprojektowane
i dostarczone przez przemysł polski. Po 7 latach od rozpoczęcia budowy
przewiduje się, w zależności od koniunktury, możliwość uruchomienia
drugiego frontu eksploatacyjnego i podwojenie wydobycia węgla. Po uruchomieniu
drugiego frontu wydobywczego łączne wydobycie może sięgnąć ok.50-60 mln
Mg/rok, co pozwoli na pokrycie zapotrzebowania na paliwo elektrowni o łącznej
mocy 8.500 MW przy sprawności ponad 45%, w pełni zastępując po roku 2030
obecne elektrownie pracujące w oparciu o węgiel brunatny. Planowane wydobycie
węgla brunatnego nowej kopalni "Legnica" na tle kopalń czynnych
przedstawiono w tabeli 2.
Tabela 2. Planowane wydobycie węgla z czynnych kopalń węgla
brunatnego i projektowanej KWB "Legnica".
| Lata |
KWB "Adamów"
[mln Mg] |
KWB Bełchatów
[mln Mg] |
KWB "Konin"
[mln Mg] |
KWB Turów
[mln Mg] |
KWB "Legnica"
[mln Mg] |
Razem
[mln Mg] |
| 2007 |
4,4 |
33,7 |
10,4 |
12,9 |
|
61,4 |
| 2008 |
4,4 |
34,0 |
10,4 |
12,9 |
|
61,7 |
| 2009 |
4,4 |
39,6 |
10,4 |
13,1 |
|
67,5 |
| 2010 |
4,4 |
40,5 |
10,4 |
13,9 |
|
69,2 |
| 2011 |
4,4 |
40,1 |
10,4 |
10,7 |
|
65,6 |
| 2012 |
4,4 |
39,7 |
10,4 |
10,7 |
|
65,2 |
| 1013 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
|
68,0 |
| 2014 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
|
68,0 |
| 2015 |
4,4 |
42,5 |
10,4 |
10,7 |
|
68,0 |
| 2016 |
4,4 |
37,3 |
10,4 |
9,92 |
|
62,02 |
| 2017 |
4,4 |
37,7 |
10,4 |
9,92 |
|
62,42 |
| 2018 |
4,4 |
37,6 |
10,4 |
9,92 |
|
62,32 |
| 2019 |
4,4 |
37,1 |
10,4 |
9,92 |
|
61,82 |
| 2020 |
4,4 |
35,8 |
10,4 |
9,92 |
3,0 |
63,52 |
| 2021 |
4,3 |
36,1 |
10,2 |
9,5 |
5,0 |
65,1 |
| 2022 |
3,1 |
36,3 |
10,2 |
9,5 |
10,0 |
69,1 |
| 2023 |
0,2 |
36,3 |
10,3 |
9,5 |
15,0 |
71,9 |
| 2024 |
|
35,8 |
10,3 |
9,5 |
18,0 |
73,6 |
| 2025 |
|
37,8 |
10,3 |
9,5 |
24,5 |
82,1 |
| 2026 |
|
36,4 |
10,3 |
9,5 |
25,2 |
81,4 |
| 2027 |
|
36,9 |
7,4 |
9,5 |
28,1 |
81,9 |
| 2028 |
|
36,9 |
4,5 |
9,5 |
31,0 |
81,9 |
| 2029 |
|
35,0 |
4,2 |
9,5 |
33,2 |
81,9 |
| 2030 |
|
35,0 |
4,2 |
9,5 |
33,3 |
82,0 |
| 2031 |
|
29,7 |
4,2 |
9,5 |
31,9 |
75,3 |
| 2032 |
|
22,6 |
4,0 |
9,5 |
31,9 |
68,0 |
| 2033 |
|
20,0 |
4,0 |
9,5 |
31,9 |
65,4 |
| 2034 |
|
15,0 |
3,8 |
9,5 |
31,9 |
60,2 |
| 2035 |
|
10,0 |
3,6 |
9,2 |
32,1 |
55,2 |
| 2036 |
|
7,1 |
2,5 |
9,2 |
41,5 |
60,3 |
| 2037 |
|
7,1 |
1,6 |
9,2 |
49,8 |
67,7 |
| 2038 |
|
5,0 |
1,6 |
9,2 |
55,4 |
71,2 |
| 2039 |
|
|
1,5 |
9,2 |
60,0 |
70,7 |
| 2040 |
|
|
0,6 |
9,2 |
60,0 |
69,8 |
2041-2048
Średniorocznie |
|
|
|
3,7 |
60,0 |
63,7 |
2049-2075
Średniorocznie |
|
|
|
|
60,0 |
60,0 |
| Razem |
69,8 |
1.019,6 |
255,1 |
373,7 |
2.812,7 |
4.530,9 |
Przedstawione plany działalności branży należy uznać za
realny wariant przedłużenia eksploatacji węgla brunatnego, jednak z pewnością
nie wyczerpują one wszystkich możliwości z efektywnym wydobyciem tego paliwa.
Plany takie powinny opierać się na nowej strategii energetycznej dla Polski
określającej potrzeby kraju w tej dziedzinie na następne 30-50 lat. Zawierać
powinny analizę techniczno-ekonomiczną, sporządzaną dla różnych źródeł
pochodzenia energii elektrycznej. Dokładna analiza wykazałaby niewątpliwie,
że węgiel brunatny powinien być bazą do produkcji energii elektrycznej na
skalę znacznie większą niż ma to miejsce obecnie. Jeżeli z bilansu
energetycznego wynikałoby większe zapotrzebowanie na energię z węgla
brunatnego, to należałoby zaplanować także zagospodarowanie szeregu innych złóż
węgla brunatnego, takich chociażby jak Gubin-Mosty.
3. Możliwości polskiej gospodarki w rozwoju i
budowie branży węgla brunatnego w XXI wieku
Polska posiada wyspecjalizowane zaplecze naukowo-projektowe
oraz produkcyjne w zakresie maszyn i urządzeń do eksploatacji odkrywkowej. Do
zaplecza naukowego należy zaliczyć między innymi: Akademię Górniczo-Hutniczą
w Krakowie, Politechnikę Wrocławską, Politechnikę Śląską w Gliwicach oraz
szereg uczelni technicznych kształcących kadrę techniczną dla kopalń i
wiele placówek i instytutów naukowych pracujących na rzecz branży węgla
brunatnego. Do zaplecza projektowego w głównej mierze należy zaliczyć: Poltegor-projekt
i Poltegor-instytut we Wrocławiu, SKW w Zgorzelcu oraz Główny Instytut Górnictwa
w Katowicach. W zakresie budowy maszyn i urządzeń głównym zapleczem branży
są: FUGO SA w Koninie, KOPEX- FAMAGO sp. z o.o. w Zgorzelcu, FAMAK SA w
Kluczborku, SEMPERTRANS Bełchatów, Fabryka Taśm Transporterowych Stomil
Wolbrom SA, Huta Stalowa Wola SA, MAAG GEAR ZAMECH, BOT KWB Bełchatów SA -
Zakład Produkcyjno-Remontowy, ENERGOPROJEKT Warszawa i wiele innych firm
produkujących urządzenia, ich części i podzespoły.
O możliwościach projektowych i produkcyjnych polskiego
zaplecza branży paliwowo-energetycznej opartej na węglu brunatnym świadczy
fakt, że polscy projektanci i inżynierowie wybudowali jedną z największych w
Europie kopalnię i elektrownię w Bełchatowie. Polska myśl projektowa i urządzenia
są stosowane i pracują w wielu krajach świata. Przykładem może być obecnie
Grecja czy Indie. Polscy inżynierowie projektują i budują maszyny i urządzenia
dla przemysłu węgla brunatnego, tak dla górnictwa jak i energetyki. Obecnie
prowadzone modernizacje elektrowni pod względem dostosowania bloków
energetycznych do wymogów związanych z ograniczeniem zapylenia oraz emisji SO2
i CO2 prowadzą polskie firmy (RAFAKO w Raciborzu). W ostatnich latach
wybudowano maszyny i urządzenia dla kopalń węgla brunatnego, które nie ustępują
pod względem technicznym produktom renomowanych firm światowych. Przykładem
mogą być koparki wielonaczyniowe KWK-1400, 1500 czy ostatnio KWK-910, czy zwałowarki
taśmowe ZGOT-11400 i 15400 oraz transportery dla stacji napędowych i
nowoczesne przenośniki taśmowe.
Te osiągnięcia są gwarantem, że polska gospodarka sama może
zbudować nowe zagłębie górniczo-energetyczne w Legnicy czy Gubinie.
Natomiast w Projekcie Polityki Energetycznej z września 2007 roku
węgiel brunatny przedstawiony jest bardzo lakonicznie, co budzi nasze duże
zdziwienie i zaniepokojenie.
Podsumowanie
W Polsce, aby utrzymać istniejący poziom produkcji energii
elektrycznej z węgla brunatnego, w dłuższej perspektywie poprzez
uruchomienie wydobycia węgla brunatnego w nowych rejonach jak na przykład
Legnica czy Gubin-Mosty należy niezwłocznie podjąć następujące działania:
- Inwestycja związana z budową Legnickiego Zagłębia Górniczo-Energetycznego
Węgla Brunatnego powinna znaleźć się niezwłocznie w zadaniu rządowym
(programach) jako inwestycja celu publicznego o znaczeniu krajowym, a węgiel
brunatny należy uznać za surowiec strategiczny wraz z określeniem głównych
obszarów jego wydobycia.
Temat perspektywicznej budowy kopalni węgla brunatnego, ze względu na
skalę i rodzaj przedsięwzięcia jest zamierzeniem ponadlokalnym,
krajowym i taki status powinien uzyskać zgodnie z obowiązującym prawem,
w takich dokumentach planistycznych jak:
- koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju,
- programy rządowe,
- programy resortowe obejmujące obszar badań poszukiwawczych i przyszłej
eksploatacji,
w dalszej kolejności:
- strategia województwa,
- plan zagospodarowania przestrzennego województwa,
- strategie gminne i powiatowe,
- studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
- miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.
Planowanie na szczeblu krajowym (Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o
planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Rozdział 4)
wskazuje na tok postępowania związany z umocowaniem prawnym inwestycji w
celu publicznym o znaczeniu ponadlokalnym (krajowym) w dokumentach
planistycznych i programowych.
- Należy wyznaczyć zastępczego inwestora
strategicznego dla złoża "Legnica". Do czasu podjęcia budowy
kopalni i elektrowni przez inwestora strategicznego w tym rejonie będzie
on zobowiązany chronić złoże przed zabudową kubaturową i liniową
(autostrady) oraz poprowadzić dalsze niezbędne prace przygotowujące złoże
do udostępnienia.
- W Programie Operacyjnym Innowacyjna Gospodarka
przeznaczyć odpowiednie środki finansowe na opracowanie programu
dalszego rozpoznania zasobów i wykorzystania węgla brunatnego oraz
opracowania nowych ekologicznych technologii jego przetworzenia na energię
elektryczną, gaz syntezowy i wodór.
- Przystąpić do I etapu wydobycia. Wykonane
dotychczasowe opracowania studialne zagospodarowania złoża węgla
brunatnego "Legnica" wskazują na możliwość budowy wkopu udostępniającego
w cyklu czteroletnim, zbliżonym do czasu budowy bloku energetycznego i
osiągnięcie w następnych trzech latach docelowego wydobycia 24 mln ton
zapewniającego paliwo dla elektrowni o mocy zainstalowanej 4.400 MW
(wielkości Bełchatowa).
Olbrzymie bilansowe zasoby węgla brunatnego w złożu
"Legnica" dobrze udokumentowane w ilości 5 mld ton i szacunkowe, spełniające
kryteria bilansowości w ilości co najmniej 10 mld ton stwarzają strategiczną
perspektywę dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, tym bardziej, że węgiel
brunatny stanowi dobry surowiec nie tylko do produkcji energii elektrycznej, ale
też do otrzymania gazu syntezowego i wodoru.
Komitet Sterujący dla Przygotowania Zagospodarowania
Legnickiego Zagłębia Górniczo-Energetycznego mając na względzie bezpieczeństwo
energetyczne kraju, istniejącą bazę zasobową węgla brunatnego oraz krajowy
potencjał intelektualny i możliwości wykonawcze przemysłu sygnalizuje
problemy związane z koniecznością zagospodarowania złoża węgla brunatnego
"Legnica".
Z uwagi na rangę tego problemu, mamy nadzieję na spotkanie
z Panem Premierem, w celu szerszego omówienia uwarunkowań i możliwości
wykorzystania zasobów węgla brunatnego do produkcji energii elektrycznej w
Polsce.
Przewodniczący Komitetu Sterującego
Rektor Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
Prof. dr hab. inż. Antoni Tajduś
|
