Zwałowiska tętniące życiem

Wprowadzenie odkrywkowej działalności górniczej zawsze powoduje bardzo duże zmiany w krajobrazie. W powszechnej opinii, zwłaszcza osób, które nie zetknęły się z terenami zrekultywowanymi, obszary takie są niepełnowartościowe, zdegradowane i nie ma na nich zbyt wielu form życia zwierzęcego ani roślinnego. Rzeczywistość, jaką można zaobserwować na prawidłowo zrekultywowanych terenach pogórniczych jest zdecydowanie inna - tak naprawdę tętnią one życiem i można tam spotkać wiele gatunków fauny i flory, w tym również bardzo rzadkich.

Zamieszkiwaniu zwierząt na tych obszarach sprzyja ich urozmaicenie. Zrekultywowany teren górniczy to pagórki powstałe ze zwałowisk zewnętrznych, którym towarzyszą zbiorniki wodne o skomplikowanej linii brzegowej. Obszar ten jest następnie przekształcany częściowo w kierunku leśnym, a częściowo w kierunku rolnym. Takie połączenie cech krajobrazowych nie tylko doskonale komponuje się z morenowym charakterem pojezierza konińskiego, ale stwarza doskonałe warunki siedliskowe dla różnych gatunków ssaków, ptaków oraz ryb. Większość zwierząt najlepiej rozwija się właśnie w urozmaiconym środowisku, które zapewnia im z jednej strony obfitość pożywienia i dostęp do wody, a z drugiej wiele kryjówek i miejsc siedliskowych. Liczna obecność zwierzyny, zarówno tej dużej, jak i małej, na terenach pogórniczych najlepiej świadczy o dostosowaniu tych obszarów do potrzeb różnych gatunków fauny.

Sarna na zwałowisku wewnętrznym Odkrywki "Kazimierz".

Podczas bezkrwawych łowów z aparatem fotograficznym na terenach pokopalnianych oraz w ich bezpośrednim sąsiedztwie można natknąć się na różnych przedstawicieli ssaków. Niewątpliwie najbardziej okazałym z nich jest dzik - występuje zarówno na terenach zalesionych, jak i na przyległych obszarach zrekultywowanych w kierunku rolnym. Przedstawicielami dużych ssaków mającymi na terenach pogórniczych stałe siedziby są również sarny. Bardzo często stada saren pasą się na terenach przyległych do zalesień, pozostawiając na straży czujnego koziołka. Spotkać tu można również zające i dzikie króliki, występują także drapieżniki, których znakomitym przedstawicielem jest lis.

Zrekultywowane tereny pogórnicze są również miejscem siedliskowym wielu gatunków ptaków, z racji znacznej różnorodności krajobrazu występują tu przedstawiciele ptactwa leśnego, wodnego i polnego.

Ptaki wodne, takie jak choćby jak perkoz dwuczuby lub rzadziej występujący perkoz rdzawoszyi, polują na ryby w pokopalnianych zbiornikach - na przykład w Kozarzewie. Spotkać tam można również łyski, kaczki, czaple, majestatyczne łabędzie oraz wiele innych gatunków. Ptaki te nie tylko przebywają na zbiornikach kopalnianych, ale mają tam również swoje miejsca lęgowe.

Tereny zrekultywowane w kierunku leśnym także stanowią doskonałe siedliska dla wielu rzadkich gatunków ptaków, w tym choćby dzięcioła czarnego czy dużego pstrego. Ptaki te znajdują tu nie tylko obfitość pożywienia, ale założyły również swoje stałe siedziby. Z rzadkich ptaków spotkać można dzierzbę gąsiorek, gile, kowaliki, rudziki oraz wiele innych naszych pożytecznych skrzydlatych przyjaciół. Na obrzeżach terenów zalesionych i pól występują także bażanty. Warto dodać, że duże nagromadzenie ptactwa skutkuje ograniczeniem liczebności owadzich szkodników.

W trakcie wykonywania fotografii zwierząt na terenach pogórniczych zdziwienie budzi nie tylko ich liczba, ale również różnorodność. Zasobność pokarmu i liczba kryjówek sprawiły, że zwierzęta założyły tu stałe siedziby, co świadczy o tym, iż w pełni zaakceptowały nowe tereny siedliskowe.

Przedstawione fotografie pokazują tylko niewielki wycinek materiału zgromadzonego podczas polowań z aparatem przy oku. Tym niemniej stanowią dowód na to, że urozmaicone i bogate tereny pogórnicze stały się środowiskiem przyjaznym dla świata zwierzęcego.