Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego
Europejski Strategiczny Plan w Dziedzinie Technologii Energetycznych
"Droga do niskoemisyjnych technologii przyszłości"
W dniu 13 czerwca 2008 roku Parlament Europejski
przyjął "Sprawozdanie w sprawie
Europejskiego Planu Strategicznego w Dziedzinie Technologii
Energetycznych".
Zamierzeniem Planu, który przedstawia cele do 2020 roku oraz
"wizje" do 2050 roku jest przyspieszenie rozwoju badań i
technologii energetycznych, które byłyby odpowiedzią na wyzwania dotyczące
zmian klimatycznych oraz bezpieczeństwa i konkurencyjności dostaw energii.
Wśród głównych wyzwań technologicznych, z którymi Unia
Europejska musi uporać się w ciągu najbliższych 10 lat, by zrealizować cele
wyznaczone na 2020 rok, wymienia się miedzy innymi umożliwienie komercyjnego
wykorzystania technologii wychwytywania, transportu i składowania CO2
(CCS), dzięki prezentacji doświadczeń w skali przemysłowej. Wśród głównych
wyzwań technologicznych na najbliższe 10 lat, które umożliwiłyby realizację
"wizji" 2050 roku wymienia się opracowanie alternatywnych koncepcji
i strategii związanych z przejściem na technologie niskoemisyjne.
W Komunikacie proponowane jest stworzenie tzw. "europejskich
inicjatyw przemysłowych", których celem będzie
wsparcie badań i innowacji w dziedzinie energetyki. Inicjatywy przemysłowe
nastawione będą na te sektory, w przypadku których działania stworzą największą
wartość dodaną w Unii Europejskiej.
W tym kontekście Komisja Europejska proponuje wprowadzenie
m.in. Europejskiej inicjatywy na
rzecz wychwytywania, transportu i składowania CO2. Inicjatywa
ta będzie skoncentrowana na wymogach całego systemu CCS, w tym jego sprawności,
bezpieczeństwa, akceptacji społecznej, a jej zadaniem będzie zademonstrowanie
wykonalności projektu elektrowni na paliwa kopalne z zerową emisją dwutlenku
węgla w skali przemysłowej.
W celu zapewnienia dodatkowych środków finansowych, Komisja
Europejska zamierza przedstawić Komunikat
w sprawie finansowania technologii niskoemisyjnych.
Komunikat ten będzie przedstawiał potrzeby w zakresie finansowania i źródeł
finansowania, potencjalne możliwości zwiększania inwestycji prywatnych,
poprawę koordynacji pomiędzy źródłami finansowania, jak również
pozyskiwanie dodatkowych funduszy.
W ww. Komunikacie zostaną również zbadane możliwości
stworzenia nowego europejskiego mechanizmu/funduszu na rzecz realizowanych na
skalę przemysłową doświadczeń, w zakresie zaawansowanych technologii
niskoemisyjnych. Przedstawione zostaną koszty i korzyści związane z zachętami
podatkowymi wspierającymi takie innowacje.
Kolejnym ważnym dokumentem przyjętym przez Komisję
Europejską w dniu 13 listopada 2008 roku jest Drugi Strategiczny Przegląd
Energetyczny (SER II) wraz z kluczowym dokumentem pod nazwą "Bezpieczeństwo
Energetyczne UE i Solidarny Plan Działania". W dokumencie przedstawione
jest między innymi obecne stanowisko Komisji Europejskiej w odniesieniu do węgla
kamiennego i brunatnego:
"Węgiel
pozostanie w Europie podstawowym składnikiem krajowego zaopatrzenia w energię
i ważną alternatywą dla ropy naftowej i gazu ziemnego. Jest on dostępny w dużych
ilościach i od wielu dostawców na całym świecie, i można go stosunkowo łatwo
przechowywać. Produkcja energii elektrycznej oparta na węglu ma rosnące
znaczenie w większości krajów świata, a w Europie nadal przewidywane jest
znaczące wykorzystanie węgla kamiennego i brunatnego w produkcji energii
elektrycznej. Główną wadą węgla jest wyższa emisja CO2. Jego
wykorzystanie w dłuższej perspektywie czasowej jest związane z wyzwaniami
klimatycznymi i dominacją elektrowni o wysokiej sprawności oraz powszechnie
dostępnymi technologiami wychwytywania i składowania dwutlenku węgla (CCS).
Rozwój CCS, zarówno w Europie jak i poza nią, będzie zależeć od regulacji
prawnych i cen węgla oraz dostępności nowych technologii i procesów. Obowiązkowe
normy emisji CO2 powinny zostać określone jedynie na podstawie
oceny działania przemysłowych zakładów demonstracyjnych, zwłaszcza jeśli
zachęty oferowane przez System Handlu Emisjami, o których wspomniano powyżej,
okażą się niewystarczające. Cel jakim dla Europy jest posiadanie do dwunastu
elektrowni demonstracyjnych w eksploatacji do 2015 roku, a dla G8 uruchomienie
na świecie do 2020 roku dwudziestu elektrowni demonstracyjnych - będzie
wymagał większej inicjatywy niż istniejąca obecnie."
Plan Działania zapowiada, że w 2010 roku Komisja Europejska
przygotuje "wizję" energetyki do 2050 roku.
Zgodnie z oczekiwaniami Komisja Europejska podkreśla cele
swojej polityki zmierzające do obniżenia do 2020 roku emisji gazów
cieplarnianych o 20% oraz zwiększenia do 20% udziału energii ze źródeł
odnawialnych. Jednak tym razem główny nacisk w dokumencie kładzie się na
bezpieczeństwo dostaw.
Z punktu widzenia przemysłu węglowego można zauważyć, że
Komisja Europejska ponownie potwierdza istotną rolę węgla w Europie.
Warunkiem jest jednak przewaga elektrowni o wysokiej sprawności oraz
powszechnie dostępne technologie CCS. Oznacza to, że Komisja Europejska stawia
w przyszłości zarówno na wysoką sprawność elektrowni, jak i na technologię
CCS.
Podsumowując, Strategiczny Przegląd Energetyki II nie
doprowadzi do poważnych zmian w polityce UE w sprawie węgla. Nie ułatwi
powstawania nowych elektrowni opalanych węglem, z drugiej jednak strony nie
pociągnie za sobą żadnych dodatkowych przeszkód związanych z jego
wydobyciem i wykorzystaniem. Bacznie należy obserwować wszelkie działania
Komisji Europejskiej związane z przygotowywaniem "wizji" dotyczącej
energetyki do 2050 roku.
Rada UE ds. Energetyki planuje rozpocząć dyskusję nad
Strategicznym Przeglądem Energetyki w grudniu 2008 roku. Powinien on być
jednym z głównych tematów czeskiej prezydencji Rady UE w pierwszej połowie
2009 roku. Przyjęcie tego dokumentu przez Radę UE może nastąpić już w
marcu 2009 roku.
Jacek Libicki
PPWB
Jacek Szczepiński
PPWB
Materiały związane:
"Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego,
Europejski Strategiczny Plan w Dziedzinie Technologii Energetycznych "Droga
do niskoemisyjnych technologii przyszłości" Bruksela 22.11.2007, Com
(2007) 723.
"Sprawozdanie w sprawie Europejskiego Strategicznego Planu w Dziedzinie
Technologii Energetycznych" Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i
Energii, Parlament Europejski, Bruksela 13.06.2008.
