Perspektywy dla najtańszego paliwa

Węgiel brunatny to najtańszy nośnik energii pierwotnej, stosowany do wytwarzania energii elektrycznej w polskiej elektroenergetyce. Wszystkie scenariusze rozwoju gospodarczego Polski, formułowane przez poszczególne rządy RP, przewidują wydobycie węgla brunatnego do około 60 mln Mg rocznie. Obecny poziom wydobycia będzie trwał przez ok. 20 lat, a później zacznie spadać, jeżeli nie zostanie uruchomione wydobycie na nowych perspektywicznych złożach np. "Legnica-Ścinawa" czy "Gubin-Mosty". Ponieważ energia elektryczna wytwarzana z węgla brunatnego jest w aktualnych warunkach najtańsza, to racjonalne i optymalne gospodarowanie zasobami tej kopaliny jest jednym z ważniejszych zadań w nadchodzącym okresie.

Patrząc na polskie górnictwo węgla brunatnego musimy przyznać, że naszymi atutami są: rozpoznane złoża, doświadczona kadra techniczno-inżynierska, menadżerowie na europejskim poziomie, młodzi i wykształceni pracownicy na stanowiskach robotniczych oraz zaplecze naukowo-techniczne w postaci wyższych uczelni współpracujących ściśle z przemysłem (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie i Politechnika Wrocławska) i liczne instytuty badawczo-projektowe czy przedsiębiorstwa pracujące na rzecz przemysłu wydobywczego.

Węgiel brunatny jest drugim w Polsce podstawowym surowcem energetycznym. Nasz kraj jest czwartym w Europie i szóstym na świecie jego producentem. To najtańsze konwencjonalne paliwo wykorzystywane w energetyce zawodowej. Koszt zużytego paliwa w elektrowniach na węglu kamiennym wg danych za I półrocze 2008 r. jest o 33% wyższy niż ten sam koszt w elektrowniach na węglu brunatnym. Trudno dzisiaj wyrokować, jak ta relacja będzie kształtować się w latach przyszłych. Można się jednak spodziewać, że różnica w koszcie zużytego paliwa prawdopodobnie znacznie się pogłębi. On od lat pełni rolę paliwa strategicznego. Świadczy o tym około 9.000 MW, tj. 25% mocy zainstalowanej w polskich elektrowniach opalanych węglem brunatnym. Roczna produkcja energii elektrycznej z tych elektrowni przekracza 50 TWh.

Dzięki rodzimym złożom węgla brunatnego możemy zrealizować najlepszy scenariusz dla polskiej gospodarki. Zagospodarowanie perspektywicznych złóż tego surowca umożliwi wydobycie ok. 7 mld Mg do roku 2075. Wdrożenie nowoczesnych technologii spalania, pozwoli przetwarzać węgiel brunatny w nowo budowanych elektrowniach ze sprawnością przekraczającą 48% oraz z istotnym ograniczeniem emisji zanieczyszczeń, w tym dwutlenku węgla. Jeśli chcemy być liczącymi się graczami na rynku europejskim wdrożenie nowoczesnych technologii jest niezbędne. W związku z rozwojem technologicznym oraz sytuacją na rynku nośników energii przed węglem brunatnym pojawiają się nowe możliwości jego wykorzystania. Węgiel brunatny musi być postrzegany nie tylko jako paliwo nadające się do spalania! Przy niepewnościach związanych z rynkami ropy naftowej i gazu ziemnego należy kontynuować prace nad możliwościami przetwórstwa węgla brunatnego. Pozwolą one pozyskiwać paliwa płynne i gazowe niezależnie od obciążonego ryzykiem kosztownego importu. Inne możliwości wykorzystania węgla brunatnego dają dalsze próby nad zgazowaniem w złożu, jednak dotyczy to tych złóż, których eksploatacja w technologii odkrywkowej jest nieopłacalna.