Pierwszy węgiel z Pola "Szczerców"

Pierwsze tony węgla z Pola "Szczerców" wydobyła ta sama koparka SchRs-4600 (K-41), która rozpoczynała eksploatację w Polu "Bełchatów". Ta najstarsza - 32-letnia - koparka udostępniła także wszystkie dotychczasowe poziomy w Szczercowie. Jej stan techniczny na pewno nie jest tożsamy z jej wiekiem; powiem więcej - dzięki licznym modernizacjom jej stan techniczny jest lepszy, niż w momencie, kiedy była montowana w 1977 r. - wspomina Jacek Kaczorowski, Prezes Zarządu bełchatowskiej kopalni.

Na fot. od lewej: Stanisław Organiściak - Naczelny Inżynier Górniczy, Jacek Kaczorowski - Prezes Zarządu Dyrektor Generalny PGE KWB Bełchatów S.A. i Kazimierz Kozioł, Wiceprezes Zarządu Dyrektor ds. Produkcji Kopalni "Bełchatów".

Inwestycja w Polu "Szczerców" przechodziła różne koleje losu. Tak ogromne przedsięwzięcie, jakim jest budowa wyrobiska Pola "Szczerców", niosło ze sobą problemy - szczególnie na etapie przygotowawczym w zakresie uzyskiwania niezbędnych pozwoleń i pozyskiwania nieruchomości pod działalność - tłumaczy Prezes Jacek Kaczorowski. Początki inwestycji sięgają końca lat siedemdziesiątych minionego wieku, kiedy Rada Ministrów podjęła Uchwałę nr 39/79 w sprawie rozpoczęcia prac przygotowawczych do budowy Pola "Szczerców". W lipcu rozpoczęto roboty hydrotechniczne związane z przełożeniem koryta rzeki Krasówki. W latach 1979-1998 władze kraju kilkakrotnie wstrzymywały i wznawiały budowę.

PGE Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów Spółka Akcyjna wydobyła pierwszą tonę węgla w Polu "Szczerców" - z jednego z trzech pól węglowych bełchatowskiego złoża. Zasoby wynoszą 620 mln ton. Pole "Szczerców" obejmuje powierzchnię 673 ha, a głębokość wyrobiska sięga 120 m. Docelowo nowa odkrywka zajmie powierzchnię 2.359 ha, a jej głębokość wyniesie 330 m. Wykorzystanie zasobów w Polu "Szczerców" planuje się do 2038 r. PGE Kopalnia Węgla Brunatnego Bełchatów S.A. jest liderem polskiego górnictwa węgla brunatnego. Funkcjonuje od 1975 r. i jest największą kopalnią odkrywkową w Polsce i jedną z największych w Europie. Od 2007 r. należy do największej grupy energetycznej w Polsce - PGE Polskiej Grupy Energetycznej S.A. Bełchatowska kopalnia jest także największym pracodawcą w regionie łódzkim; zatrudnia ok. 7 tys. osób.

W czerwcu 1981 r. Komisja Planowania przy Radzie Ministrów podjęła uchwałę o wstrzymaniu prac przygotowawczych, by po 4 latach decyzją Prezydium Rządu wznowić budowę w Polu "Szczerców". Kolejne wstrzymanie prac przez Radę Ministrów nastąpiło w kwietniu 1990 roku, a w czerwcu 1991 r. przedłużono decyzję o wstrzymaniu budowy odkrywki w Polu "Szczerców" do końca roku. Przez ponad siedem lat Kopalnia zmuszona była utrzymywać i zabezpieczać dotychczas wykonane inwestycje w tym polu. Dopiero z chwilą uzyskania koncesji (19.10.1997 r.), wznowiono inwestycję, a uruchomienie I układu KTZ nastąpiło 21 października 2002 roku.

Zgodnie z aktualnymi uwarunkowaniami oraz potrzebami rynku energetycznego szacuje się, iż eksploatacja węgla z Pola "Szczerców" potrwa do ok. 2038 r. Zapotrzebowanie na węgiel nie jest wartością stałą. Zmienia się w przedziale 32-38 mln ton w skali roku - tłumaczy prezes KWB "Bełchatów". - Pełne wydobycie z tego pola na poziomie 36,5 mln ton rocznie będzie realizowane do 2025, a może nawet do 2030 r. Do uzupełnienia tego bilansu niezbędny jest węgiel ze złoża "Złoczew". Obecnie staramy się o koncesję na przeprowadzenie badań, a w konsekwencji na uzyskanie pozwolenia na eksploatację węgla z tego złoża.

Prezes Kaczorowski trzyma pierwszą bryłkę węgla ze "Szczercowa".

Nadkład z Pola "Szczerców" składowany jest na zwałowisku zewnętrznym oraz od 20.12.2008 r. na zwałowisku wewnętrznym Pola "Bełchatów".

Przed rozpoczęciem robót udostępniających konieczne było wykonanie szeregu prac przygotowawczych. Wielkim przedsięwzięciem dla służb górniczych było przemieszczenie ogromnych maszyn podstawowych oraz stacji napędowych przenośników z Pola "Bełchatów" w rejon wkopu udostępniającego Pola "Szczerców". Długość trasy, którą prowadzono maszyny wynosiła ok. 20 km, a średnia prędkość "kolosów" wynosiła od 1,8 do ok. 10 m/min.

Pole "Szczerców" jest przedłużeniem Pola "Bełchatów" w kierunku zachodnim. Pola oddziela od siebie pokład soli kamiennej, zwany wysadem solnym Dębina.

Złoże węgla brunatnego w Polu "Szczerców" w liczbach:

• grubość nadkładu 129,1 m
• miąższość złoża 55,3 m
• głębokość spągu 179,5 m
• stosunek N:W 2,3:1
• (stosunek nadkładu do złoża węgla)
• zasoby przemysłowe 619.841 tys. ton

(wg Projektu Zagospodarowania złoża "Bełchatów" - Pole "Szczerców" z 1998 r.).

Parametry charakteryzujące Pole "Szczerców" (stan na 17.08.2009 r.):

• Powierzchnia: 673 ha
• Głębokość wyrobiska: ok. 120 m
• Ilość poziomów eksploatacyjnych: 5
• Wysokość pięter eksploatacyjnych: 8 - 28 m
• Łączna długość przenośników taśmowych: ok. 47 km
• Zdolność wydobywcza: 36,5 mln ton/rok
• Wydobycie węgla w 2008 r. 0,0 mln Mg
• Zdejmowanie nadkładu w 2008 r.: ok. 77 mln m³
• Zdejmowanie nadkładu do dn. 31.08.2009 r. 333 mln m³

• powierzchnia stopy zwałowiska: 642 ha
• wysokość zwałowiska: 120 m
• kubatura zwałowiska: 312 mln m³

Pole "Szczerców" (stan docelowy):

• Powierzchnia: 2.359 ha
• Głębokość wyrobiska: 330 m
• Ilość poziomów eksploatacyjnych: 14
• Zdolność wydobywcza: 38,5 mln ton/rok

• powierzchnia stopy zwałowiska: 1.121 ha
• wysokość zwałowiska: 160 m
• kubatura zwałowiska: 907 mln m³

Średnie parametry węgla z odkrywki w Polu "Szczerców":

Q^r_i - 8.091 [kJ/kg]

W^r_t - 51,16%

A^r - 11,56%

S^r_t - 1,05%