Modernizacja taboru kolejowego w kopalni "Adamów"

Funkcjonowanie kopalni "Adamów" liczymy na dziesiątki lat. Jak zmieniła się technologia w tym okresie nikogo nie trzeba przekonywać. Już od dawna modernizowane są maszyny podstawowe, wydobywające węgiel i zbierające nadkład. Obecnie działające przenośniki transportujące urobek też należą do jednych z najnowocześniejszych. Jednak, aby cykl wydobycia się zamknął i sfinansował, nie wystarczy węgiel odkryć i wydobyć. Należy go również dostarczyć do elektrowni. Dostarczanie węgla do elektrowni jest oparte na transporcie szynowym. Jest to newralgiczny punk w całym ciągu technologicznym, który zbliża się do granicy możliwości funkcjonowania. Elektrowozy, których myśl techniczna jest z lat czterdziestych zeszłego stulecia, posiadają przestarzałe urządzenia elektryczne. Urządzenia te w przewarzającej ilości nie są dostępne na rynku ze względu na zaniechanie ich produkcji. Jedynym rozwiązaniem utrzymania sprawności elektrowozów było przystąpienie do ich modernizacji.

Elektrowóz po modernizacji.

Ze względu na niepowtarzalność tego typu elektrowozu było to poważne wyzwanie. Modernizacja dotyczyła zmiany wszystkich maszyn napędowych dla układów pomocniczych. Silniki o napięciu 2.400 V zastąpiono silnikami o napięciu 400 V. Umożliwiło to zastosowanie nowoczesnych dmuchaw oraz nowoczesnej sprężarki śrubowej. Dzięki takiemu rozwiązaniu hałas w kabinie maszynisty został kilkakrotnie zmniejszony przy jednoczesnym zwiększeniu wydajności i zmniejszeniu zużycia energii. Małe gabaryty zastosowanych urządzeń umożliwiły bezproblemowy montaż nowego wyłącznika szybkiego, załączającego wysokie napięcie 2.400 V.

Sterowanie urządzeniami na elektrowozie również zostało diametralnie zmienione. Całe dotychczasowe sterowanie oparte na przekaźnikach zostało zastąpione przez sterownik PLC (komputer przemysłowy). Takie rozwiązanie zmniejsza ilość przekaźników, styków i przewodów, co w konsekwencji ogranicza możliwości wystąpienia awarii elektrycznej. Takie rozwiązanie jednocześnie daje bardzo wielkie możliwości w zastosowaniu blokad i zależności. Efektem tego jest między innymi automatyczne sterowanie rozruchem silników głównych. Mając na uwadze komfort maszynisty obsługującego elektrowóz w kabinie została zamontowana klimatyzacja.

Wnętrze zmodernizowanego elektrowozu.

Jak z większością prototypów, tak i tu, nie obyło się bez problemów. Dostosowanie przetwornicy, która ma za zadanie zmianę napięcia 2.400 V na 400 V, przysporzyło najwięcej problemów. Kilkakrotny demontaż i transport przetwornicy do wykonawcy zaangażował cały zespół ludzi i sprzętu, ale nie dał oczekiwanego efektu. Dopiero przybycie grupy inżynierów z firmy dostarczającej przetwornicę, którzy posiadając laboratoryjny sprzęt pomiarowy wykonali odpowiednie pomiary przetwornicy zbudowanej na elektrowozie, pozwoliło odkryć istniejący problem. Dotyczył on drobnego błędu w oprogramowaniu sterowania przetwornicą, który dawał się we znaki tylko w specyficznych warunkach pracy, właśnie takiej pracy, jaka jest na elektrowozie. Natomiast przy laboratoryjnym obciążeniu w instytucie nie dawał żadnego efektu. Oczywiście problem został natychmiast rozwiązany i od tej pory przetwornica pracuje bez kłopotów.

Dążąc do perfekcji pewnie będą jeszcze jakieś uwagi, które ujawnią się w czasie eksploatacji elektrowozu. Jednak już dziś można powiedzieć, że od początku eksploatacji nowego elektrowozu nie było poważnej awarii spowodowanej wadliwe działającym urządzeniem elektrycznym, a sam elektrowóz należy do nowoczesnych maszyn transportu.

Wagon rewizyjny.

Problem utrzymania sieci trakcyjnej jest specyficzny i dotyczy wielu zagadnień technicznych i prawnych. Trzeba mieć na uwadze, iż sieć trakcyjna i tabor kolejowy w przypadku kopalni "Adamów" skupia zagadnienia związane z wydobyciem kopalin podstawowych, energetyką oraz transportem szynowym. Jeżeli dodatkowo zwrócimy uwagę na mniejszy stan osobowy załogi w ostatnim czasie, nasuwa się pytanie jak dobrze i bezpiecznie wykonać pracę związaną z ewentualnymi naprawami i awariami sieci trakcyjnej? Odpowiedzią na to pytanie jest drugie przedsięwzięcie dotyczące zakupu wagonu rewizyjnego, służącego do konserwacji i przeglądów tejże sieci, jak również do prowadzenia napraw bieżących i awaryjnych.

W nowym wagonie rewizyjnym znajduje się szereg urządzeń ułatwiających i wręcz umożliwiających prace, które do tej pory były niemożliwe do wykonania ze starego wagonu rewizyjnego. Do takich urządzeń należy między innymi podnośnik koszowy. Zaletą tego rozwiązania jest możliwość dotarcia do miejsc trudnodostępnych ze starego wagonu rewizyjnego. Takie prace jak wycinanie gałęzi zbyt zbliżonych do sieci trakcyjnej, które zabierały dużo czasu i dodatkowego sprzętu w postaci samochodowego podnośnika koszowego, są teraz dostępne przez przesunięcie dźwigni podnośnika koszowego w wagonie.

Kolejnym urządzeniem pozwalającym wykonać bardzo niebezpieczną pracę do tej pory jest dźwig hydrauliczny. Mowa tutaj jest o pracy związanej z wymianą odłącznika lub odgromnika, gdzie podanie odłącznika na koniec słupa było uciążliwe i karkołomne, wymagające wejścia dwóch pracowników na słup.

W nowym wagonie rewizyjnym znajduje się wciągarka do przyciągnięcia zerwanej trakcji oraz podnośniki z rolkami, służące do jej podniesienia na odpowiednią wysokość w celu zawieszenia. Dla ułatwienia przygotowania miejsca pracy barierki na podeście rewizyjnym podnoszone są hydraulicznie.

Pomieszczenie socjalne w wagonie rewizyjnym.

Podczas uzgodnień na etapie projektowania wagonu rewizyjnego nie pominęliśmy aspektu socjalnego dla pracowników. Charakter pracy w wagonie rewizyjnym nie wymaga zabudowy w pomieszczeniu socjalnym klimatyzatora jak w przypadku elektrowozu, jednak praca wykonywana z reguły w "szczerym polu" wymusiła dostosowanie pomieszczenia w taki sposób, aby przed posiłkiem można było zadbać o higienę myjąc ręce, a sam posiłek zjeść w ogrzewanym pomieszczeniu i godnych warunkach. Trzeba również nadmienić, że wykorzystanie wszystkich możliwości tego wagonu wymaga od pracowników rozwagi i doświadczenia oraz przede wszystkim przeszkolenia i posiadania odpowiednich uprawnień.

Nowy wagon rewizyjny posiada podobne urządzenia i funkcjonalność, jaką mają pociągi trakcyjne. Jednak tym bardziej można być dumnym z takiego zakupu, iż cena naszego nowego wagonu jest kilkakrotnie mniejsza od ceny używanego pociągu trakcyjnego, jakie można spotkać w ofertach sprzedaży.